تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 150

مساهمون:

ص١٥٠

* ( 84 - تولد مرحوم شيخ حسن كجائى - ره ) *

كجا ، ديهى است در ناحيه كهدم از بلاد گيلان كه آن را نه من گويند . شيخ حسن مذكور فرزند محمد على بن حسين بن محمود بن محمد أمين بن پير أحمد كجائى ، و از علماء و أفاضل عصر خود بوده . وى در اين سال متولد شده ، و كتابى بنام « ارشاد المتعلمين » در سنه 1245 در كربلاء تأليف كرده ، و در آن خود را بشانزده واسطه از نژاد زراقه حاجب متوكل عباسى ، و پير أحمد مذكور را استاد معقول شيخ بهائى نوشته ، و آنجا گويد كه : زراقه چون اجابت دعاء حضرت هادى عليه السلام را در هلاكت متوكل ديد از شيعيان خاص او گرديد ، و حضرت هادى قرآنى به خط حضرت أمير عليه السلام بوى داد كه وزن آن بناء بر مشهور نه من است ، و پس از وى بفرزندش ابو الحسن بن زراقه ، و هكذا بطنا بعد بطن از هر پدرى بپسرى رسيد تا اينك كه در نزد من است ، و چون اين قرآن در قريه كهدم مذكور بوده ، اين قريه را نه من گفته‌اند ، و ظاهرا اين پير أحمد همان مؤلف كتاب « جمع - القواعد » در تجويد باشد ، چنان كه اين همه را در « الذريعة 1 : 519 » نوشته و در ( ج 5 : 139 ) نيز اشاره‌ئى بدان نموده ، ليكن به نظر ما اشكالى در آن بهم مىرسد ، و آن اينكه از زمان متوكل تا صاحب عنوان تقريبا در حدود هزار سال فاصله است ، و بايد دو برابر اين اندازه فاصله در نسب موجود باشد ، و علاوه بر دليل كلى كه در مقدمه بدان اشاره نموده‌ايم ، از مقايسهء واسطه بين او و پير أحمد كه استاد شيخ بهائى بوده نيز معلوم مىشود كه بايد واسطه تا زراقه بيشتر باشد ، اگرچه واسطه بين آنها نيز بقاعدهء كلى تقريبا قدرى كم مىباشد .

* ( 85 - وفات مرحوم ملا عبد النبى طسوجى - ره ) *

طسوج چنان‌كه در « الذريعة 4 : 281 » نوشته ، در هشت فرسنگى شهر خوى از توابع آذربايجان است . ملا عبد النبى ، بنقل از همان‌جا فرزند اوجاق‌قلى ؛ و طبق « دانشمندان آذربايجان : 267 » فرزند شرف الدّين محمد ، و خود از أجله علماء عهد و فضلاء عصر خويش بوده ، كه در سنه هزار و صد و هفده ، مطابق ( 1083 - 1084 ) شمسى در شهر خوى متولد شده ،