نَفْسِكَ
" .
اى فرزند آدم ! با خواست من است كه تو گزينشگر شده و هر چه را بخواهى براى خود اختيار مىكنى ، و با نيروى من است كه واجباتم را به جا مىآورى ، و با نعمتهاى من است كه بر نافرمانىام توانمند شدهاى ، من تو را شنوا و بينا و توانا ساختم ، [ پس اين را بدان كه ] " هر چه از نيكوئى به تو مىرسد از خداست ، و هر چه از بدى به تو رسيد از خودت مىباشد . " « 1 »
در روايت ديگرى آمده است :
" عملت بالمعاصى بقوّتى الّتى جعلتها فيك " ،
با نيرويى كه در تو نهاده بودم به گناهان اقدام كردى ! « 2 »
از امام صادق عليه السّلام روايت است كه فرموده :
1 - لا جبر و لا تفويض و لكن امر بين امرين ، قال قلت : و ما امر بين امرين ؟ قال عليه السّلام : مثل ذلك رجل رأيته على معصية فنهيته فلم ينته فتركته ففعل تلك المعصية ، فليس حيث لم يقبل منك فتركته كنت انت الّذى امرته بالمعصية .
نه جبر است و نه تفويض ، بلكه چيزى ميان اين دوست . راوى گويد : گفتم :
چيزى ميان اين دو يعنى چه ؟ فرمود : مثال آن مثال كسى است كه در حال گناه است و تو او را نهى مىكنى و او نمىپذيرد پس از آن رهايش مىكنى و او آن گناه را انجام مىدهد ، پس چنان نيست كه چون از تو نپذيرفت و تو به حال خود رهايش كردى ، اين تو بودهاى كه به گناه فرمانش دادى ! « 3 »
2 - ما استطعت ان تلوم العبد عليه فهو منه و ما لم تستطع ان تلوم العبد عليه فهو من فعل اللّه ، يقول اللّه للعبد : لم عصيت ؟ لم فسقت ؟ لم
هامش
( 1 ) - توحيد صدوق ( ص 327 ، 340 ، 344 ، 362 ) و كافى ( جلد 1 ص 160 ) و سوره نساء آيه 79 .
( 2 ) - توحيد صدوق ( ص 362 ) .
( 3 ) - كافى ( جلد 1 ص 160 ) و توحيد صدوق ( ص 362 ) .