پروردگار تو فرمان داده كه جز او را نپرستيد . « 1 »
4 - " قضا " به معناى " اراده و تقدير " ، مانند :
وَ إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
.
و هرگاه چيزى را " اراده " كند ، تنها مىگويد : موجود باش ! و مىشود . « 2 »
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضى أَجَلًا
.
او خداوندى است كه شما را از گل آفريد ، سپس [ براى هر يك ] مدتى " مقدّر " فرمود . « 3 »
يعنى براى زنده بودن انسان اندازه و مقدار معينى قرار داد .
ب - برخى معانى مادّه قدر
1 - " قدر " يعنى قدرت يافت ، توان اقدام پيدا كرد ، " قادر " يعنى توانا و " قدير " يعنى توانمند ، خداى متعال در سوره يس ( 81 ) مىفرمايد :
أَ وَ لَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ
.
آيا كسى كه آسمانها و زمين را آفريد ، " قادر " نيست همانند آنها را بيافريند ؟
در سوره بقره ( 20 ) مىفرمايد :
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَ أَبْصارِهِمْ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
.
اگر خدا بخواهد ، گوش و چشم آنان را از بين مىبرد ، زيرا خداوند بر هر چيز " توانمند " است .
يعنى خداوند بر انجام هر كارى به هر گونه كه حكمتش اقتضا كند قدرت دارد .
2 - " قدر " يعنى در تنگنا قرار داد ، " قدر الرّزق عليه و يقدر " يعنى او را در تنگناى معيشت قرار داده و مىدهد . خداوند در سوره سبا ( 36 ) مىفرمايد :
قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ
.
هامش
( 1 ) - اسراء / 23 .
( 2 ) - بقره / 117 .
( 3 ) - انعام / 2 .