مىپوشاند . . . و در سوره حديد ( 4 ) تدبير كار را با كنايه آورده و مىفرمايد :
" اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ ما يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها "
بر عرش قرار گرفت ، آنچه در زمين فرو مىرود و آنچه از آن خارج مىشود همه را مىداند . يعنى خداوند به هر چه در مملكتش جريان يابد آگاه است و همه با تدبير خود او مىگردند .
از اينجا معناى آيه ( 59 ) سوره فرقان را نيز درمىيابيم ، آنجا كه مىفرمايد :
" اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ الرَّحْمنُ فَسْئَلْ بِهِ خَبِيراً "
بر عرش قدرت قرار گرفت ، خداى رحمان ، تنها از او بخواه كه از همه چيز آگاه است ! يعنى : آنكه بر عرش قدرت قرار گرفته همان خداى رحمان است كه همه عالميان را با رحمت گسترده خويش پرورش داده و هر كه در مملكت او كارى انجام مىدهد به اقتضاى رحمت و رحمانيت اوست .
اين موضوع در سوره طه ( 5 ) با تأكيد بيشترى آمده ، مىفرمايد :
" الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى "
خداى رحمان است كه بر عرش قدرت قرار گرفته و تسلط دارد .
بنابراين ، از آنچه كه در سوره هود ( 7 ) مىفرمايد :
" خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ "
آسمانها و زمين را در شش روز [ دوران ] آفريد و عرش قدرت او بر آب قرار داشت . از آن دانسته مىشود كه در مملكت خداوندى پيش از خلقت آسمانها و زمين ، جز همان آبى كه تنها خدا حقيقتش را مىداند ، چيز ديگرى وجود نداشته است .
و از آنچه كه در سوره غافر ( 7 ) مىفرمايد :
" الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ "
آنان كه عرش را حمل مىكنند ، دانسته مىشود كه مقصود فرشتگان كارگزار درگاه الهىاند كه برخى را رسولان قرار داده و برخى را به امداد پيامبران فرستاده است ، برخى حاملان عذاب بر امتهائى مانند قوم لوطاند و برخى آدميان را قبض روح مىكنند ، و خلاصه ، هر يك به كارى ويژه و متناسب با آنچه مقتضاى ربوبيت خداى متعال در عالم ماست مشغولند .
و نيز ، از آنچه در سوره حاقّه ( 17 ) مىفرمايد :
" وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ "
و عرش قدرت پروردگارت را در آن روز هشت فرشته حمل مىكنند ، دانسته مىشود كه مقصود اين است كه فرشتگان اجراكننده فرمان خداوند در روز قيامت هشت