كه اهمّ آنها ايمان است و توبه و اعمال صالحه كه هر يك آنها چه اندازه موجب مغفرت الهى مىشود .
وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ
جايى كه عرض آن به اين توسعه باشد البته طول آن زيادتر است و ممكن است مراد سعهء بهشت باشد كه اگر تمام جنّ و انس و ملائكه و حور و غلمان در آن باشند هر كدام به قدر مدّ بصر جاى دارند و مسابقه بسوى بهشت به تكميل ايمان و ازدياد اعمال صالحه و مراعات شرائط قبول و ترك معاصى و تكميل صفات حميده و ازالهء اخلاق رذيله است .
أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ
كه ايمان به وحدانيت حقّ و جامعيت جميع صفات كمال و جلال و جمال و تصديق جميع فرمايشات او و ايمان به رسل اينكه تمام آنها فرستادهء خدا هستند و داراى جميع شرائط رسالت و جميع فرمايشات آنها حقّ و صدق است و خالى از جميع موانع نبوت هستند .
ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ
كه مكرّر گفته شد كه تمام از راه تفضل است نه استحقاق و من يشاء همان كسانى هستند كه براى آنها مهيا شده و معدّ شده .
وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ
تفضلات آن مثل سعهء رحمت او و نعم او حد و حصر ندارد هر قدر گفته شود كم گفته شده غير متناهيست آخر و تماميت ندارد آن هم هر تفضلى كوچك نيست كمال عظمت را دارد .
[ سوره الحديد ( 57 ) : آيه 22 ]
ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلاَّ فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ( 22 )
اصابه نميكند مصيبتى در زمين و نه در نفوس شما مگر در كتاب است از پيش از آنكه ظاهر كنيم آن را بدرستى كه اين بر خداوند سهل و آسان است .
ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ
ماء نافيه و اصابهء مصيبت بلاهاى نازله است .
فِي الْأَرْضِ
كه گفتند
دار بالبلاء محفوفة
بالاخصّ امروزه مثل اين تصادفات و ظلمها و قحطى و گرانى و زلزله و برق و شدت سرما و درماندگىها و بىچارگىها و احراقها و ساير انواع بلاها .