وَ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ
بسيارى فقط پسر زايش ميكنند و همچنين در حيوانات نر مىزايند .
أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْراناً وَ إِناثاً
كه اكثريت با اين دسته است كه هم پسر هم دختر پيدا ميكنند چه در انسان و چه در حيوانات .
وَ يَجْعَلُ مَنْ يَشاءُ عَقِيماً
كه اصلا اولادش نميشود اينهم بسا از طرف زوج است و بسا از ناحيهء زوجه و تمام در تحت قدرت الهى است و غير از او احدى خبر ندارد مگر بوحى الهى كه ميفرمايد از علوم مختصهء به خود .
وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ
- لقمان آيهء 34 -
إِنَّهُ عَلِيمٌ
ميداند صلاح هر بنده چيست .
قَدِيرٌ
قدرت دارد بر آنچه بخواهد
إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و بكل شيء عليم .
[ سوره الشورى ( 42 ) : آيه 51 ]
وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولاً فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ ( 51 )
و نيست از براى بشر اينكه خداوند با او تكلم فرمايد مگر بوحى در قلب او يا از پشت حجاب ايجاد كلام كند يا بفرستد رسولانى از ملائكه پس به او وحى رسانند باذن خدا آنچه بخواهد محققا او علىّ و حكيم است .
توضيح : كلام الهى مثل ساير مخلوقات اوست كه باراده ايجاد ميفرمايد و چون كلام از مقولهء اعراض است احتياج به محل و معروض دارد و محل او يا قلب انسان است كه اخطار در قلب مىكند يا بدون واسطهء ملك يا بواسطه و بسا در غير انبياء تعبير به الهام ميكنند و يا ايجاد در جسمى مىكند مثل تكلم با موسى كه از شجره صدا بلند شد يا ايجاد در هوا مىكند يا در لوح محفوظ يا در رؤيا به نظر مىآورد مثل