ما زادَهُمْ إِلَّا نُفُوراً
دشمنى آنها بيشتر شد از امم ماضيه كه تمام اذيتها كه توانستند بكنند به پيغمبر خود كردند ساحر و جادوگر و كذاب و مفترى و مجنونش گفتند خاكروبه شكمبهء شتر بر سرش ريختند سنگ بر قدمهايش زدند عبا بگردنش تابيدند دور خانهاش براى قتلش جمع شدند و پس از فرار جنگ - هاى بدر و حنين و احد را به پا كردند كه فرمود
ما اوذى نبى مثل ما اوذيت
منشأ اين همه اذيتها :
[ سوره فاطر ( 35 ) : آيه 43 ]
اسْتِكْباراً فِي الْأَرْضِ وَ مَكْرَ السَّيِّئِ وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلاَّ بِأَهْلِهِ فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلاً وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلاً ( 43 )
تكبر و استكبار بر اينكه ما زير بار اطاعت يتيم ابى طالب نميرويم و مكرهاى بدى ميكردند و حال آنكه دود اين مكرها در چشم خود آنها ميرفت پس آيا اينها انتظار دارند مگر رفتار با ملل ماضيه قوم نوح و هود و صالح و ابراهيم و لوط و شعيب و موسى را پس هرگز نمييابى از براى رفتار و سنّة الهى تبديلى و هرگز نمييابى سنت الهى را تحويلى .
اسْتِكْباراً فِي الْأَرْضِ
فرق است بين كبر و تكبر و استكبار كبر صفت نفسانيست كه در خود يك بزرگى بر ديگران تصور مىكند تكبر اظهار اين بزرگيست كه تخيل كرده استكبار بزرگى را به خود ميبندد با اينكه هيچ منشئى ندارد .
وَ مَكْرَ السَّيِّئِ
دو قسم مكر داريم مكر حسن و مكر سيئ مكر حسن مكر الهيست و اللَّه خير الماكرين و مكر مؤمنين با كفار و مشركين در دفع شر آنها و انحلال آنها و مكر سيئ مكر به انبياء و مؤمنين در اضرار به آنها .
وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ
اثرش به خود آنها بر ميگردد و عقوبتش به آنها متوجه مىشود .
فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ
بلاهايى كه در اثر تكذيب انبياء بر امم سابقه نازل شد از غرق و خسف و صيحه و صاعقه و امطار حجاره و باد و امثال اينها البته بر اينها هم متوجه خواهد شد زيرا افعال الهى تماما طبق حكمت