وَ قالُوا
كسانى كه داخل بهشت ميشوند از انبياء و اوصياء انبياء و مؤمنين به آنها .
الْحَمْدُ لِلَّهِ
تفسير حمد و وجه اختصاص باللَّه و مراتب حمد و معناى مقام محمود و سر اينكه نام پيغمبر اسلام محمد احمد محمود شد در مجلد اول اين تفسير در سورهء مباركهء فاتحه بيان شده رجوع فرمائيد .
الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ
خلف وعده نكرد زيرا خلف وعده قبيح است بلكه بيش از آنكه خيال ميكرديم و بقلب ما خطور ميكرد بما عنايت فرمود
فِيها ما - تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ
و در خبر است
« و ما خطر على قلب بشر » .
وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ
اشاره بجميع مواضع بهشت است .
نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ
هيچگونه نعمتى از نعم بهشت را از ما دريغ نداشت از قصور و انهارش از حور و غلمانش از فواكه و ارزاقش از البسه و الوانش و از همه بالاتر حشر با انبياء و ائمهء اطهارش .
فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ
مقابل
فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ
.
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيه 75 ]
وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ قِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ( 75 )
و ميبينى ملائكه را كه اطراف عرش الهى هستند تسبيح و تحميد ميكنند پروردگار خود را او حكم مىشود بين بندگان به حق و گفته مىشود كه حمد مختص بخداونديست كه پروردگار جميع عالمين است .
نظر به اينكه عرش اعظم الهى سايه انداخته بر تمام بهشت كه اهل بهشت تماما زير سايهء عرش هستند مشاهده ميكنند ملائكه را كه در اطراف عرش هستند لذا ميفرمايد :
وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ
و عبادت آنها تسبيح و تحميد است .
يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ
تسبيح تنزيه حق است از كليهء قبايح و عيوب و نقائص و تحميد و تمجيد حق است بجميع كمالات و شئون و تقديم تسبيح بر