و حيات و رزق و صحت بدن و هدايت و ارشاد و ارسال رسل و انزال كتب و جعل اسباب معيشت كه قبلا اشاره شد نعم ظاهريه است كه مشاهده مىشود و نعم باطنيه توفيق و تأييد و ستر عيوب و غفران ذنوب و مودة اهل البيت و ولايت آنها و نعمى كه در قيامت ذخيره فرموده و در دوره ظهور و رجعت و غير اينها .
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ
مجادله مخاصمه است كه مشركين انكار توحيد و رسالت و معجزات انبياء و تكذيب قرآن و انكار بعث و امثال اينها ميكنند با اينكه علم به آنچه ميگويند ندارند چنانچه ميفرمايد
وَ ما لَهُمْ بِذلِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ
( جاثيه آيهء 24 ) .
وَ لا هُدىً
دليلى و حجتى و مدركى و منطقى در اين دعاوى ندارند فقط تقليد آباء .
وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ
نه از پيغمبرى و نه از كتاب آسمانى از جانب الهى در دست دارند و جز هواى نفس و سياهى قلب و زير بار تكليف نرفتن و كبر و عناد چيزى ندارند .
[ سوره لقمان ( 31 ) : آيه 21 ]
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ الشَّيْطانُ يَدْعُوهُمْ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ ( 21 )
و زمانى كه گفته شد به آنها كه متابعت ، كنيد آنچه را كه خداوند نازل فرموده گفتند بلكه ما متابعت ميكنيم آنچه را كه يافتيم بر او پدران خود را آيا و لو بوده باشد شيطان كه دعوت كند آنها را بسوى عذاب افروخته .
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ
كه پيغمبر اكرم ( ص ) آنها را دعوت بتوحيد و به رسالت و بايمان و باعمال صالحه و تقواى از معاصى و از اعمال زشت فرموده بدستور قرآن مجيد كه خداوند نازل فرموده .
قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا
همان شرك و اعمال و افعال سيئه و مرسومات پدرى ، آنها كه پدرانشان مرتكب ميشدند و مىپرستيدند ما متابعت ميكنيم و دست از دين آبائى و اجدادى خود بر نميداريم .
أَ وَ لَوْ كانَ الشَّيْطانُ يَدْعُوهُمْ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ
يعنى و لو اينكه شيطان آنها را دعوت ،