و اگر با تو جنگ كردند و اصرار كردند بر اينكه شرك بياورى به من كه خداى تو هستم به چيزى كه نيست براى تو علم به آن پس اطاعت آنها را نكن و لكن در دنيا با آنها خوش رفتارى بكن و متابعت كن راه كسانى كه رو به من ميآورند و در خانه من تضرع و انابه دارند پس از آن بسوى من است بازگشت شما پس شما را خبردار ميكنم به آنچه كه بوديد عمل ميكرديد .
وَ إِنْ جاهَداكَ لِتُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ
اطاعت والدين تا مادامى كه معصيت ، الهى نباشد به اينكه بگويند كافر و مشرك شو يا ظلم به بندگان خدا كن يا شراب بنوش و يا ترك واجب كن بايد جدا مخالفت كرد و دست از وظائف دينى بر نداشت و مراد از
« ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ »
يعنى بر خلاف حق است و باطل است .
فَلا تُطِعْهُما
و لكن با آنها درشتى و ستيزگى نكن با ملايمت رفتار كن .
وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً
احسان به آنها كن حوائج آنها را انجام ده اعراض از آنها نكن .
ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ
فرداى قيامت هر كس گرفتار عمل خود مىشود .
فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
حضرت ابراهيم نسبت بعمويش كه بمنزله پدرش بود و خطاب يا ابت به او ميكرد با اينكه مشرك بود و ابراهيم را تهديد كرد و گفت به او
« أَ راغِبٌ أَنْتَ عَنْ آلِهَتِي يا إِبْراهِيمُ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ لَأَرْجُمَنَّكَ وَ اهْجُرْنِي مَلِيًّا »
ابراهيم در جواب او فرمود :
سَلامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كانَ بِي حَفِيًّا
( مريم آيه 47 و 48 ) .
[ سوره لقمان ( 31 ) : آيه 16 ]
يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ ( 16 )
اى پسرك من محقق صادرات و افعال بشرى اگر بوده باشد به قدر سنگينى يك دانه گندم از يك خردلى پس اين دانه در كوه افتاده باشد يا در آسمانها يا در زمين ميآورد خدا آن را و در تحت حساب ميآورد محققا خدا هست لطيف مطلع بجزئيات و خبير بجميع آنها .
يا بُنَيَّ
رجوع بمواعظ لقمان بفرزندش .