عقوبت شرك را دارد ضال و مضل عقوبت ضلالت و اضلال را دارد ظالم عقوبت ظلم فاسق عقوبت فسق و هكذا .
وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً
به شرط ايمان چون شرط صحت كل عبادات است .
فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ
براى خود تهيه ميكنند و نگاهدارى .
برگ عيشى بگور خويش فرست * كس نيارد ز پس تو پيش فرست
تمام در دفتر الهى ثبت مىشود و خردلى ، فرو گذار نميكنند حتى اگر قصد چيزى كرد و - موفق نشد ثبت مىشود .
[ سوره الروم ( 30 ) : آيه 45 ]
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ ( 45 )
براى اين كه جزا ميدهد خداوند ، كسانى را كه ايمان آوردند و عمل كردند باعمال صالحه از فضل و كرم خود محققا او دوست نميدارد كافران را .
مسئله : آنچه خداوند باهل ايمان و بندهگان صالح خود از انبياء و اوصياء و اولياء و متقين و ساير مؤمنين عنايت ميفرمايد از راه تفضل و كرم است نه از راه استحقاق و طلب كارى
« كل نعمك ابتداء »
زيرا اگر كسى همهء دنيا را داشته باشد و تمام آنها را صرف عبادت كند برابرى با كوچكترين نعم الهى نميكند و به قدر خردلى نفعى بر خدا ندارد زيرا غنى بالذات است آنچه عنايت كند چه در دنيا و چه در آخرت از راه تفضل است حتى پيغمبر اكرم كه اشرف مخلوقات است ميفرمايد من هم از راه تفضل بهشت ميروم زيرا تمام عبادات آن حضرت و تبليغاتش برابرى نميكند با همين نعمت كه او را اشرف ممكنات قرار داده بلى تفضل قابليت محل ميخواهد و ايمان و اعمال صالحه قابليت ميآورد لذا ميفرمايد :
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْ فَضْلِهِ
لا من استحقاقهم .
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ
مسئله : حب و بغض و غضب و رحمت نسبت به خداوند چون محل حوادث نيست و تغيير در ساحت قدسش روا نيست بعنايت و مجاز است يعنى آثار حب و بغض و رضا و سخط و رحمت و غضب را بار ميفرمايد و معنى لا يحب الكافرين اينست كه هيچگونه تفضلى در حق آنها