( يونس آيه 18 ) كه هر غلطى و خطايى داشته باشيم اين الهه شفاعت ميكنند و عذاب از ما برداشته مىشود حال به آنها گفته مىشود كه آنها را بخواهيد بيايند شما را شفاعت كنند و تعبير شركاؤكم يعنى شما آنها را شريك خدا قرار داديد و اين كلام منحصر بمشركين نيست تمام اهل ضلال رؤساء خود را ميخوانند كه آنها اينها را شفاعت كنند .
فَدَعَوْهُمْ
آلهه خود را مىخوانند از اين جمله استفاده مىشود كه مشركين در قيامت هم به اعتقاد شرك باقى هستند و الا آنها را دعوت نميكردند .
فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ
آن شركاء جوابى نميدهند و يارى نميكنند بلكه خود آنها هم در جهنم هستند
إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ
( انبياء آيه 98 ) .
وَ رَأَوُا الْعَذابَ
و ديدند عذاب را كه چه نعرهها و زفيرها دارد .
لَوْ أَنَّهُمْ كانُوا يَهْتَدُونَ
جواب شرط محذوف است يعنى اگر قبول هدايت كرده بودند نه همچه كلامى به آنها گفته ميشد و نه آنها دعوت ميكردند و نه انتظار جواب از آنها داشتند و نه عذاب را مشاهده ميكردند .
[ سوره القصص ( 28 ) : آيه 65 ]
وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ فَيَقُولُ ما ذا أَجَبْتُمُ الْمُرْسَلِينَ ( 65 )
و روز قيامت روزيست كه ندا ميرسد اهل محشر را پس ميگويند چه نحوه اجابت كرديد شما فرستادگان را .
يكى از ضروريات دين اسلام بلكه جميع اديان و از خصوصيات روز رستخيز موقف حساب است كه رسيدگى مىشود به حساب بندگان و آيات شريفه درباره حساب بسيار است و اخبار بى شمار و از چند چيز سؤال مىشود : اول از امور اعتقاديه از توحيد كه اولين دعوت انبياء و رسل است و تمام اهل محشر در همين سؤال اولى عاجز از جواب هستند غير از مذهب حقه زيرا مشركين مثل عبدهء اصنام و آتش و شمس و كواكب و غير اينها كه شرك عبادتى داشتند و بسيارى شرك افعالى و بسيارى شرك صفاتى كه صفات زائده معتقد بودند و از قبولى رسالت رسل كه اگر يكى از انبياء را منكر باشند يا نسبتهاى ناروا در حق آنها دادهاند كه شامل جميع كفار