بر او بغى و ظلم كردند هر آينه خداوند او را نصرت مىفرمايد . محققا خداوند هر آينه عفو مىفرمايد و مىآمرزد و از بين مىبرد گناهان را .
(
ذلِكَ
) : جملهء مستقله است اشاره بآيات قبل كه اين نحو بوده معامله خداوند با مؤمنين و مهاجرين .
(
وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ
) : دستور الهى است براى انبياء و مؤمنين و كسانى كه گرفتار ظلم ظالمين شدند كه در مقام انتقام بيش از آنچه به آنها وارد شده انتقام نكشند چنانچه ميفرمايد :
« وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ »
بقره آيهء 190 و نيز مىفرمايد :
« أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ
مائده آيهء 49 .
(
ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ
) : پس از آن اگر تعدى كردند در ظلم و اذيت و آزار و نتوانست مظلوم قصاص كند بداند كه خداوند .
(
لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ
) : خداوند او را نصرت عطا مىكند و از ظالم انتقام ميكشد مگر آنكه مظلوم گذشت كند و عفو نمايد زيرا .
(
إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
) : خداوند هم عفو مىفرمايد و گذشت مىكند چنانچه ميفرمايد :
« فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ »
مائدة 45 و نيز ميفرمايد :
« وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ »
تغابن آيهء 14 .
و از اين جهت حضرت يعقوب از پسران ، و يوسف از برادران انتقام نكشيدند بلكه بر آنها طلب مغفرت كردند . و حضرت رسالت پس از فتح مكه و تسلط بر مشركين فرمود : با شما معاملهاى مىكنم كه برادرم يوسف با برادرانش كرد
( انتم الطلقاء )
با آن همه اذيتهايى كه چه در مكه و چه در جنگها كرده بودند .