كارگر و قوه و قدرت و ماليه و توانايى خود كه جامعش
الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِهِ
است سرتاسر ممكنات در مقابل مشيت الهى كوچكترند از اينكه بتوانند كوچكترين مضرتى از شما دفع كنند يا تغييرى دهند .
فَلا يَمْلِكُونَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَ لا تَحْوِيلًا
.
در حديث قدسى است
و عزتى و جلالى لاقطعن امل آمل غيرى الحديث
( تو كار خود به خدا واگذار و دل خوش دار كه رحم اگر نكند مدعى خدا بكند ) مكرر تذكر دادهايم كه مقام توكل مولد از توحيد افعاليست و مراتب توحيد افعالى چهار مرتبه است ( 1 ) فقط به زبان ولى قلب متوجه به غير ( 2 ) قلب هم معتقد لكن راسخ نيست و نظر به غير هم دارد ( 3 ) اعتقاد راسخ و قطع نظر از غير و مقام توكل در اين مرتبه حاصل مىشود ( 4 ) تفويض صرف خوديتى در خود نبيند چه رسد به غير و اسباب .
[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيه 57 ]
أُولئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَ يَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَ يَخافُونَ عَذابَهُ إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ كانَ مَحْذُوراً ( 57 )
اينها كسانى هستند خدا را ميخوانند و طلب مىكنند بسوى پروردگار خود وسيله كه كدام يك از آنها نزديكتر است و اميد برحمت الهى دارند و خوف از عذاب او محققا بايد از عذاب الهى حذر كرد اين آيه شريفه را دو نحوه ميتوان تفسير كرد يك نحوه كه مفسرين گفتند كه
أُولئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ
مراد مشركين هستند كه ملائكه و عيسى عليه السّلام و ساير الهه آنها را مقرب درگاه الهى ميدانند و خدا را ميخوانند
يَبْتَغُونَ إِلى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ
چنانچه در جاى ديگر گفتند
ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى
زمر آيه 4 .
و نيز گفتند
وَ اللَّهُ أَمَرَنا بِها
اعراف آيه 27
أَيُّهُمْ أَقْرَبُ
هر كدام آلهه خود را اقرب ميدانند يك دسته ملائكه را يك دسته انبياء را يك دسته اصنام را كه ميگويند اينها صورت ملائكه است يك دسته خورشيد و ماه و ستارگان را يك دسته