ميدانند ، و اهرمن را خالق شرور و هر چه موافق طبع است خيرات ميدانند و هر چه بر خلاف طبع است شرور مىپندارند ، مثلا حيوانات نافعه و حيوانات موذيه گياههاى نافعه و مضره اشجار مثمره و اشجار ممرضه اراضي مستعدّه و غير قابله معادن مطلوبه و وهميه نساء وجيه و قبيحه رجال طيّبه و خبيثه و هكذا و غافل از اين هستند كه شرّى در خلقت نيست تمام موافق حكمت و مصلحت است با حسن صرف كه مصلحتش غالب بر مفسده است الشّر اعدام فكم قد ضل من يقول باليزدان ثم الاهرمن .
( اشكال ) مجوس آتش پرستند و آتشكدههاى آنها هنوز آثارش باقيست ( جواب ) پرستش آتش آنها از اين باب است كه ميگويند : خدا ديده نميشود و پرستش بايد نسبت بشىء مرئي باشد و در اجسام مرئيه آتش اشرف از خاك و آب و هوا است و - بيشتر است و يكى از كفريات آنها اينست كه ميگويند : يزدان غضب كرد و عرق بدن او چكيد و اهرمن شد .
و ممكن است مراد از اثنين خدا و غير خدا باشد تا شامل جميع مشركين شود .
زيرا اصنام و گاو و گوساله و شمس و كواكب و ملك و عيسى و هر چه ميپرستند مصداق غير خدا است . و ممكن است اشاره باشد بمذهب ابن كمونه كه شرك ذاتى قائل شد .
هويتان به تمام الذات قد خالفتا بابن الكمونة استند .
و غافل از اينكه دوئيت مستلزم ما به الاشتراك و ما به الامتياز مىشود و تركيب لازم ميايد و لازمه تركيب احتياج بمركّب و احتياج هر جزئى بجزء ديگر و احتياج كل باجزاء است
وَ قالَ اللَّهُ لا تَتَّخِذُوا إِلهَيْنِ اثْنَيْنِ
الوهيت راجع بپرستش است كه مفاد كلمه طيّبه
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
است توحيد عبادتى
إِنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ
و اين جمله سه دلالت دارد مطابقى التزامى اقتضائي .
امّا المطابقى توحيد عبادتيست غير از او را نپرستند .
و اما التزامى توحيد ذاتى و صفاتى و افعاليست زيرا اگر دو خدا باشد يا صفات زائد بر ذات باشد يا خالق رازق غير او هم باشد استحقاق پرستش دارند .