كنند از فساد در روى زمين تا عذاب بر آنها نازل نشود مگر عدّه قليل مثل انبياء و كسانى كه ايمان آورده بودند به آنها از كسانى كه ما آنها را نجات داديم و متابعت كردند كسانى كه ظلم كردند آنچه را كه در او خوش گذرانى ميكردند از لذائذ دنيوى و بودند گناه كار مرتكب اعمال قبيحه .
فَلَوْ لا كانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ
خطاب به اين امّت كه اگر در ميان امم سابقه اشخاصى بودند كه امر بمعروف و نهى از منكر ميكردند ما عذاب نازل نميكرديم ، اشاره به اينكه اگر از ميان شما هم آمرين بمعروف و ناهين از منكر برداشته شوند بر شما هم عذاب نازل خواهد شد كه در زمان حاضر هم اين دور كن اعظم اسلامى اگر برداشته شود عذاب نازل مىشود
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ
الايه آل عمران آيه 106 كه اگر امر بمعروف و نهى از منكر نباشد امتيازى با ساير امم ندارند همان معامله كه به آنها شده با شما هم مىشود .
أُولُوا بَقِيَّةٍ
كسانى كه در ميان قوم باقى بودند و خبر از امم قبل داشتند و عقل و ادراك و فهم و شعور داشتند كه سبب عذاب امم قبل شرك و فسق و فساد بوده ولى بدبختانه همچه كسانى نبودند كه
يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسادِ فِي الْأَرْضِ
از ظلم و شرك و كفر و فسق و فجور الّا قليلا كه فقط انبياء و عدّه قليلى كه به آنها ايمان آورده بودند
مِمَّنْ أَنْجَيْنا مِنْهُمْ
كه اين عدّه قليل هم از ميان قوم بامر الهى خارج شدند و عذاب نازل بر قوم دامنگير آنها نشد ، و توهّم اينكه اين استثناء منقطع است فاسد است زيرا اين عده قليل از همان قوم بودند كه بلفظ منهم ذكر شده .
وَ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا
شرك و ظلم بانبياء و مؤمنين و ظلم بنفس خود و ظلم به يكديگر
ما أُتْرِفُوا فِيهِ
آنچه را كه فرو رفته بودند در او و متابعت شهوات