به طرف فوق و تحت حركت نميكند فقط ممكن است سر چهارراه بيكى از چهار طرف حركت كند و لذا يكى را كه بخواهند محاصره كنند از چهار طرف به او حمله ميكنند و اين كلام ابليس بيان جمله قبل است كه گفت
لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ
يعنى نميگذارم از هيچ طرفى رو بصراط مستقيم بروند و آنها را محاصره ميكنم كه راه فرار نداشته باشند و از چنگال من خارج شوند چون در خبر داريم ( الطرق الى اللَّه بعدد انفاس الخلائق ) هر كسى از راهى قرب پيدا مىكند يا از راه معارف يا از راه اخلاق يا از راه اعمال صالحه كه هر يك آنها طريق الى اللَّه است شيطان مدعى است كه هر كه از هر راهى بخواهد رو به تو بيايد كه صراط مستقيم است آن راه را بر او مىبندم و لذا متفرع مىكند بر اين جمله كه
وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ
يعنى نعمتهاى تو را كه بر آنها تفضلا منت گذاردهاى و عنايت فرمودهاى كفران ميكنند چه نعم تشريعيه مثل ارسال رسل ، انزال كتب ، جعل احكام ، ارائه طريق تكذيب انبياء ميكنند ، كتابهاى آسمانى را عقب سر مياندازند ، احكام را مخالفت ميكنند ، و چه نعم تكوينيه از اعطاء عقل و قواى ظاهره و باطنه و اسباب خارجيه ، و بالجمله مقصود و منظور شيطان اينست كه از هر راهى بخواهند رو به خدا روند مانع ميشوم و جلو و عقب و راست و چپ از باب مثال است و اشاره بجميع طرق است .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 18 ]
قالَ اخْرُجْ مِنْها مَذْؤُماً مَدْحُوراً لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ أَجْمَعِينَ ( 18 )
فرمود خداوند تبارك و تعالى شيطان را كه بيرون رو از اين منزلت در حالتى كه مذموم باشى كه تفسير شده بذمّ و عيب و لعن و هم مدحور باشى كه مطرود و مرجوم باشد هراينه هر كس از جن و انس متابعت تو را بكند البته من پر ميكنم جهنم را از شما جميع شماها را .