[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 199 ]
ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 199 )
( پس حركت كنيد از همانجايى كه مردم حركت مىكنند و از خدا طلب مغفرت كنيد محققا خدا آمرزنده و بخشنده است ) در اين آيه از دو جهت بين مفسرين اختلاف شده يكى از اينجهت كه افاضه در اين آيه همان افاضه از عرفات بمشعر است و يا افاضه از مشعر بمنى بعد از افاضه از عرفات بمشعر است .
ديگر اينكه مراد از ناس چه كسانى هستند زيرا آنان مسلما غير از مخاطبين بخطاب افيضوا ميباشند مشهور بين مفسرين اينست كه قريش بواسطه بزرگ دانستن خود از حرم به عرفات نميرفتند و مىگفتند ما اهل حرميم و از آن بيرون نميرويم و چون مردم از عرفات بمشعر ميآمدند اينان از مشعر بمنى ميرفتند .
و در اين آيه خداوند آنها را امر مىكند كه مانند ساير مردم در عرفات توقف نموده و از آنجا مجتمعا بمشعر كوچ كنيد و قريب به اين معنى از كافى و تهذيب از حضرت صادق از حضرت باقر ( ع ) از جابر در ذكر حج رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده جز اينكه ناس در آن حديث به حضرت ابراهيم و اسمعيل و اسحاق و انبياء بعد از آنها تفسير شده و عبارت حديث اينست ، «
ثم غدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و الناس معه و كانت قريش تفيض من المزدلفة و هى جمع و يمنعون الناس من ان يفيضوا منها . فاقبل رسول اللَّه و قريش ترجو ان تكون افاضته من حيث كانوا يفيضون ، فانزل اللَّه عليه ثم افيضوا من حيث افاض الناس و استغفروا اللَّه يعنى ابراهيم و اسمعيل و اسحاق فى افاضتهم و من كان بعدهم الحديث
» و از اين حديث هر دو مورد اختلاف روشن مىشود زيرا افاضه در اين آيه را همان افاضه از عرفات بمشعر بيان ميفرمايد و مراد از ناس حضرت ابراهيم و اسمعيل