تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 156 ]

الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ ( 156 ) ( كسانى كه هر گاه مصيبتى به آنان ميرسد ميگويند همانا ما براى خدا و مملوك خدا هستيم و بسوى او بازگشت ميكنيم ) « الذين » كلمه موصول صفت است براى صابرين كه در آيه قبل ذكر شد و اصابت بمعنى اصطكاك و برخورد دو چيز با يكديگر است و مصيبت در اصطلاح عرف بلائى است كه بر انسان وارد ميگردد اگر چه بحسب معنى اولى مطلق شيئى اصابت كننده است ولى بحسب استعمال مكروهى است كه بر انسان اصابت نمايد و مراد از مصيبت در آيه شريفه مصائب پنجگانه است كه در آيه قبل بيان شد و كانه خداوند مردم را نسبت به برخورد با مصائب دو دسته فرموده : دسته اول كه مورد بشارت و مشمول صلوات و رحمت پروردگارند صابرين ميباشند كه وقتى مصيبتى بر آنان وارد مىشود كلمه استرجاع ميگويند ، و دسته ديگر كه از مفهوم آيه معلوم مىگردد كسانى هستند كه در برخورد با مصائب بىصبرى و بىتابى نموده و بكلمات نابجا و ناروا و كفر آميز كه كاشف از ضعف ايمان يا عدم آنست لب گشوده و البته اينان از مورد بشارت آيه بيرونند .
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
اين جمله در اصطلاح كلمهء استرجاع ناميده شده و مستحبّ است كه انسان هنگام ورود مصيبتى به آن تكلم كند و معلوم است كه مقصود تلقين معنى آن بنفس و تحقق بحقيقت آنست و معنى اين كلمه چنانچه مستفاد از اخبار است اينست كه انسان اقرار و اعتراف كند به اينكه مملوك پروردگار است و بداند كه اختيار ملك با مالك است و هر گونه تصرفى بخواهد مىكند كه اين قسمت مفاد جمله اول است و مفاد جمله دوم اشاره بعدم بقاء دنياست كه انسان بداند اين دار دار ممر است و آنچه بحسب ظاهر هم مالك است بالاخره از او سلب خواهد شد و همه و همه بسوى مالك حقيقى كه خداوند است بازگشت