بليات و تصادم « 1 » صنوف « 2 » نكبات « 3 » و « 4 » تتابع محن و تواتر فتن اخطار و استعلاء غموم و استيلاء هموم معّذب و معنّى و مقيّد و مبتلى بود و الهم نصف الهرم « 5 » از لجّهء پريشانى بساحل شادمانى نمىرسيد و از تيه حيرت راه به فضاى امن و راحت نمىدانست و ازين معنى غافل كه لطف صنع يزدانى و عواطف حضرت رحمانى عما قريب گل مقصود را از حجاب گلبن حرمان بشكفاند و عروس مطلوب را نقاب از ( چهرهء ) جمال بازگشايد « 6 » فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ « 7 » چه همواره امداد فيض احدى خستگان باديهء خيبت « 8 » را متواتر است و آيات مرحمت سرمدى معتكفان زاويهء حيرت را متعاقب « 9 » عَسى رَبُّنا أَنْ يُبْدِلَنا خَيْراً مِنْها إِنَّا إِلى ( رَبِّنا ) راغِبُونَ « 10 » . در اين حال ملهم اقبال به گوش جان فروخواند كه هجوم غم از مقدمات سرور است و تشبّث باذيال صبر مفتاح بيشتر امور « 11 » و هو الذى ينزل الغيث « 12 » من بعد ما قنطوا « 13 » وَ يَنْشُرُ رَحْمَتَهُ « 14 » ظفر و نصرت بىتجرّع مرارات صبر متصوّر نگردد و خلاص از حبايل شدايد بىتحمّل مقاساة ضجرت « 15 » در تأمل نيايد ، اعلم ان النصر مع الصبر و ان الفرج مع الكبر و ان مع العسر يسرا « 16 » . و چون مدتى است كه طبيعت را اين حالت عادت و جبلت را اين معنى ملكه گشته : [ شعر ]
وقتست كه پاى طلب در راه نهاده شود و دست جهد باعناق « 20 » مطالب يازيده آيد « 21 » چه هر آفريده كه بطلب دويد آخر به مقصود رسيد و هر كس كه در عقب مقصود شتافت عاقبة الامر جمال مطلوب بازيافت « 22 » وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ « 23 » سُبُلَنا « 24 » . بنابراين