به رنگ سبز ارغوانى و قرمز است . برگهاى آن ساده ، بيضى ، نوكتيز كه با دمبرگى كوتاه به ساقه متصل است . گلهاى آن كوچك به رنگ مايل به سبز كه در امتداد شاخهء گلدهنده ظاهر مىشود . ميوهء آن گوشتى به رنگ ارغوانى تيره با دم كوتاهى به محور ميوه متصل شده و جمعا شبيه خوشهء انگور سياه مىباشد . در داخل ميوه دانههاى سمّى گياه قرار دارند و از عصارهء دانهها ماده قىآور و مسهل به دست مىآيد و عصارهء ميوه در تهيهء مركب ارغوانى به كار مىرود .
اين گياه بومى امريكاى شمالى است ولى در ساير مناطق جهان نيز انتشار دارد از جمله در ايران در تمام مناطق شمال ايران مىرويد . در گيلان اطراف شفت و نصيرمحله ، اطراف رشت ، چالوس ، رامسر ، بندر انزلى تا آستارا ، لاهيجان ، در گرگان نزديك بندر گز ، در مازندران در درّه هزار و آمل ديده شده است . اين گياه اصولا گرمسيرى است و تاب سرماى زمستان مناطق سرد را ندارد .
تركيبات شيميايى
در ريشهء گياه مادهء سمّى فعالى وجود دارد به نام
Steroid saponin
و در گياه گلوكوزيدى به نام فيتولاكسين « 1 » كه نوعى ساپونين است يافت مىشود ، به علاوه از گياه رزين ، مواد پكتيكى و . . . جدا شده است . در ميوه و دانههاى گياه تانن ، يك ماده چرب به رنگ زرد قهوهاى ، ساپونين ، موسيلاژ ، يك مادهء رنگى قرمز ارغوانى و . . . وجود دارد .
خواص - كاربرد
در امريكاى شمالى كارشناسان گياهدرمانى اين گياه را به عنوان گياه دارويى تجويز مىكنند . و توصيه اين است در مواردى كه ريشهء گياه به عنوان دارو مورد نظر است ، نبايد خام خورده شود و قبل از خوردن هميشه بايد چند بار در آب جوشيده شود به اين ترتيب كه ريشه را قطعهقطعه كرده در آب بجوشانند و آب آن را دور بريزند و براى بار دوم بايد آب تازه ريخت و دوباره جوشانيد و باز آب آن دور ريخته شود و سپس آن را خورد ، ولى بههرحال اگر در اثر بىمبالاتى خوردن ريشه مسموميت ايجاد شود ، با خوردن شير مىتوان تا حدود زياد سميت آن را خنثى نمود .
هامش
( 1 ) .Phytolaccine