تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 406

مساهمون:

ص٤٠٦
رأس شاخهء گل‌دهنده ظاهر مىشوند . ساقه‌هاى آنها سفت ، ايستا و اغلب 4 گوش است . برگها متقابل ، كشيده ، دندانه‌دار ، نوك‌تيز و بدون دمبرگ به ساقه متصل مىباشند .

تركيبات شيميايى

به‌طور كلى در برگ ، گل و ريشه اين گياهان گلوكوزيدى به نام اسكوتلارين وجود دارد كه عامل فعّال گياه است . اسكوتلارين « 1 » تركيب متبلور زردرنگى است به فرمول خام
C 21 H 18 O 12
كه بيشتر از ريشهء گياه امريكايى گرفته مىشود و همچنين در گياه وجود فورميك اسيد به فرمول خام
HCOOH
و سيناميك اسيد « 2 » به فرمول خام
( C 6 H 5 CH : CHCOOH )
كه اسيد متبلور سفيد بدون بو مىباشد تأييد شده است و به علاوه در گياه مواد ديگرى از جمله اسانس روغنى فرّار ، املاح آهن ، سيليس و . . . وجود دارد .

خواص - كاربرد

از گلوكوزيد اسكوتلارين در پزشكى براى تقويت و آرامش اعصاب استفاده مىشود . در امريكا گونهء امريكايى
S . lateriflora
بسيار مورد توجه كارشناسان گياه‌درمانى است و به عنوان دارويى بسيار مؤثر براى تقويت اعصاب و ساير ناراحتىها كه در زير شرح داده مىشود ، تجويز مىشود . براى آرام كردن اعصاب شخصى كه با كوچكترين ناملايمى از جا درمىروند ، براى رفع بىخوابى ، تسكين انواع دردهاى عصبى و ساير دردها تجويز مىشود . گياه قاشقك امريكايى در موارد بيمارىهاى
Saint Vitus dance
« 3 » و
Shaking palsy
« 4 » ، تشنج ، حمله‌هاى صرعى ، روماتيسم ، هارى ، صرع و گاز و نيش حشرات و جانوران سمّى و مار تجويز مىشود و براى سركوب كردن تمايلات جنسى مفرط و غير ارادى بسيار نافع و كارساز است . اگر قاشقك با گياهان ديگرى كه نامبرده مىشود مخلوط و به كار برده شود آثار آن تشديد مىشود و براى رفع بىخوابى بسيار مؤثر است .
هامش
( 1 ) .Scutellarin( 2 ) .Cinnamic acid( 3 ) .Saint Vitus danceرا معمولا داء الرقص گويند . بيمارى عصبى است كه موجب حركات و لرزشهاى غير ارادى است و به آنSydenham's choreaنيز مىگويند . ( 4 ) .Shaking palsyنوعى بيمارى رعشه است كه به آنParkinson's diseasنيز مىگويند .
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 406 | حسين مير حيدر