تيرهء مخلوط با سياه ، سفيد ، ارغوانى ، حتى زرد و . . . كه معمولا در اواخر تابستان سال دوم ظاهر مىشوند . تكثير آن از طريق كاشت تخم آن انجام مىگيرد كه تابستان در خزانه مىكارند و پس از 40 - 30 روز نهالهاى كوچك را جابجا كرده به فواصل 20 - 15 سانتىمتر مجددا مىكارند و سرانجام در اواسط پاييز به محل اصلى منتقل مىكنند . ممكن است با قلمه و پاجوش نيز كه از سال دوم به بعد گرفته مىشود ، تكثير شود .
اين گياه ظاهرا بومى مناطق شرقى مديترانه است و در مناطق مختلف آسيا و اروپا كاشته مىشود . در برخى نواحى نيز بهطور خودرو مىرويد . در ايران در شمال ايران در گيلان جاهاى خشك ايسپيلى ييلاق بين عمارلو و ايسپيلى ديده مىشود . در گلكارى نيز به عنوان گل زينتى كاشته مىشود .
تركيبات شيميايى
در تخم اين خطمى در حدود 9 / 11 درصد نوعى روغن خشكشونده وجود دارد
. [ G . I . M . P ]
در گزارش مطالعات ديگرى آمده است كه گياه داراى يك شبه استرين « 1 » است [ ريد ] . و به علاوه داراى مواد نشاستهاى ، مادهء چرب ، آنتوسيانين « 2 » ، آلتئين « 3 » و دى اوكسى بنزوئيك اسيد « 4 » است [ روا ] . گلهاى آن داراى لعاب ، يك فلاوونوئيد و سيانيدين « 5 » است
. [ S . G . I . M . P ]
و به علاوه داراى كمى اسانس و يك مادهء رنگى به نام آلتئيدين « 6 » مىباشد .
خواص - كاربرد
در هند از تخم گياه به عنوان مدّر و تببر استفاده مىشود و از ريشهء آن به عنوان قابض براى كنترل ديسانترى مصرف مىكنند . گلهاى آن مبرّد و خنككننده و مدّر است و براى تسكين روماتيسم به كار مىرود .
هامش
( 1 ) .Estrin like substance( 2 ) .Anthocyanin( 3 ) .Altheine( 4 ) .Dioxy benzoic acid( 5 ) .Cyanidin( 6 ) .Altheidine