مارزبان
گياهى است كه در كتب فارسى « مارزبان » و در كتب طب سنتى با نام عربى آن « لسان الحيه » نامبرده مىشود . به فرانسوى
Ophioglosse , Ophioglosse Herbe sans couture , commune
و
Langue de serpent
و به انگليسى
Adder's tongue
گفته مىشود . گياهى است از سرخسها و از تيرهء چماز
Ophioglossaceae
نام علمى آن
Ophioglossum vulgatum L .
مىباشد .
مشخصات
مارزبان گياهى است چند ساله و كوچك كه بلندى آن كمتر از 15 سانتىمتر است . داراى ساقهء زيرزمينى كوچك و يا دو برگ عقيم بدون هاگدان ( معمولا يك برگ عقيم ) . برگ بدون هاگدان بيضى ، بدون دندانه و به طول 25 - 20 سانتىمتر است و همچنين داراى يك برگ داراى هاگدان است كه هاگدانها مملو از هاگ هستند و به شكل دانههايى روى برگ ظاهر مىشوند . برگ داراى هاگدان كوچكتر به طول 10 - 5 سانتىمتر ، باريك ، دراز و تقريبا لوله است .
اين گياه در مراتع مرطوب و آببندها و باتلاقهاى اروپا انتشار دارد . در هند نيز مىرويد . در ايران در نقاط مرطوب ، سايهدار و باتلاقى شمال ايران در سواحل درياى خزر ، در گيلان در اطراف رشت ، در گرگان و بندر گز ديده مىشود .