تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 342

مساهمون:

ص٣٤٢

تركيبات شيميايى

در برگهاى درختچه چاى عربى سه آلكالوئيد عمده به نامهاى دى - نور - ايزوافدرين « 1 » كه سابقا كاتين « 2 » ناميده مىشده است ( در حدود 27 / 0 درصد ) ، آلكالوئيد كاتىنين « 3 » ( در حدود 15 / 0 درصد ) و در آخر كاتيدين « 4 » ( حدود 32 / 0 درصد ) يافت مىشود . كه اثر تحريك‌كننده و مخدّر در سيستم اعصاب مركزى دارد . اگر مقدار زياد خورده شود اثر فلج‌كننده از طريق عمل مستقيم روى عضلات دارد . آلكالوئيد كاتين از خويشان خيلى نزديك بنزدرين « 5 » است
[ G . I . M . P ]
. در گزارش ديگرى آمده است كه در برگهاى گياه خاكستر ، مادهء شبه الاستيك ، گلوكوزيد مانيتول « 6 » ، مقدار كمى اسانس ، ويتامين
C
و به علاوه سه آلكالوئيد است كه فوقا نام آنها برده شده است . اين گياه در رديف گياهان سمّى است ولى از برگهاى آن به علت داشتن خاصيت محرك استفاده مىشود و پس از خوردن موجب تسريع ضربان قلب و تنفس مىشود . خاصيت تحريكى آن درعين‌حال موجب آثار معدى - روده‌اى « 7 » مىشود
[ S . G . I . M . P ]
.

خواص - كاربرد

قسمتى از خواص و آثار برگهاى آن در قسمت تركيبات شيميايى توضيح داده شد . معمولا برگها و غنچه‌هاى گياه را براى خاصيت تحريكى آن مىجوند . دم‌كردهء برگهاى آن كمى شيرين و معطّر و قابض است و براى تسكين سرفه ، آسم و ساير ناراحتىهاى سينه‌اى خورده مىشود . چون خاصيت تحريكى دارد از دم‌كردهء آن مانند چاى براى جلوگيرى از خواب مىخورند .
هامش
( 1 ) .D - Nor - Isoephedrine( 2 ) .Cathine( 3 ) .Cathinine( 4 ) .Cathidine( 5 ) .Benzedrine( 6 ) .Mannitol( 7 ) .Gastrointestinal