زخمهاى كف دست و پا مىباشد . بوييدن برگ تازهء آن مقوى دماغ است . قطرهء آب برگ آن در چشم براى تسكين در چشم و تقويت آن نافع است و از آمدن چرك جلوگيرى كرده و زخم چشم را التيام مىبخشد . مضمضه و غرغره با آب دمكردهء آن مسكن دردهاى گرم دندان ، رافع سستى لثهها و زخمهاى دهان است . خوردن تخم يا دانههاى رسيدهء آن به تنهايى و يا مخلوط با كاسنى و همچنين خوردن ربّ تخم مورد ، مقوى معده است و براى سرفه و خونروى از سينه و دردهاى ريه نافع است .
خوردن دمكردهء تخم آن و يا ربّ آن قاطع اسهالهاى مزمن است و اگر 100 گرم از آب برگ آن را با روغن كنجد مخلوط كرده و بخورند مسهل قوى بلغم است .
خوردن تخم آن براى سوزش مجراى ادرار و زخم مثانه و خوردن عصارهء تخم آن مدّر و قاعدهآور است . ضماد ميوهء پختهء آن با سركه رقيق براى رفع سستى مفاصل مفيد است و ضماد ترياق مفيدى در مورد گزش عقرب است و عصارهء تخم مورد براى رفع سستى نافع مىباشد . ضماد برگ آن براى ضربه و كوفتگى و درد پاشنه مفيد است .
اگر برگ كوبيده و پختهشدهء اين گياه را با زيرهء كرمانى كوبيده و ساييده شده مخلوط كنند و هر دو را با زردهء تخممرغ و روغن گل سرخ نيمگرم مخلوط و روى كرباس آب نديدهاى بكشند و به كمر بچسبانند براى كوفتگى ، ضربه ، درد و سستى اعضا بسيار نافع است . و كمپرس دمكردهء برگ آن براى تسكين درد مفاصل ، تسكين درد استخوان شكسته و تسريع در ترسيم و جوش خوردن مو و همچنين براى جلوگيرى از ريزش آن بسيار نافع است . استفاده از گرد برگ آن براى رفع بدبويى زير بغل و كنج ران مفيد است .
مورد براى سردردهاى گرم و زكام مضر است و اسراف در بوييدن آن موجب بىخوابى مىشود . علاج آن زنبق و گل بنفشهء تازه است .
گال مورد از ساير اعضاى گياه از نظر خواص قوىتر است .
سابقا در فرانسه از تقطير گل و برگ مورد عرقگيرى مىكردند و به نام عرق فرشته يا آب فرشته « 1 » معروف بود كه به عنوان آشاميدنى قابض در ناراحتىهاى مختلف از آن استفاده مىكردند .
مقدار خوراك از جرم برگ تا 12 گرم و از عصارهء آن تا 100 گرم است و جانشين آن از نظر خواص دارويى بهطور مطلق برگ توت است .
هامش
( 1 ) .Eau d'ange