خواص - كاربرد
از پوست ، گلها ، ميوه ، جوانه و برگهاى درختچهء ياس بنفش ، در طب سنتى به كار مىرفته است . مصرف عمدهء گلهاى ياس بنفش در حال حاضر در صنعت عطرسازى است .
از جوشاندهء 30 گرم پوست درختچهء ياس بنفش در 1000 گرم آب ، به عنوان تببر استفاده مىشود . جوشانده يا دمكردهء 30 گرم برگ ياس در 1000 گرم آب نيز در موارد اسهالهاى ساده ، دلپيچههاى نفخى ، اسهال خونى اطفال ، نقرس و روماتيسم و بهطور خفيف در ضعف اعصاب روزى 3 - 2 فنجان خورده مىشود ، اثر مفيد دارد .
در روسيه مرسوم است كه روغن ياس بنفش را در مواقع دردهاى روماتيسمى روى موضع مىمالند ، تسكين مىدهد . براى تهيهء روغن ياس بنفش ، گلهاى ياس بنفش را در مقدار هموزن آن روغن زيتون با روغن كنجد ريخته در 3 - 2 هفته در مقابل آفتاب قرار مىدهند و مرتبا به هم مىزنند و گاهى گل را نيز تجديد مىكنند ، به اين وسيله روغن ياس بنفش به دست مىآيد .
2 . ياس ايرانى
به فارسى « ياس كبود » و « ياس شيروانى » گفته مىشود به فرانسوى به آن
Lilas persan
و به انگليسى
Persian lilac
گويند . نام علمى آن
Syringa persica L .
و مترادفهاى آن
S . capitata , S . laciniata Mill . , S . angustifolia Salisb . Lilac persica Lam . , S . G . Gmelin
و . . . مىباشد .
درختچهاى است كوتاه برگهاى آن نيزهاى ، تخممرغى با حاشيهء بدون دندانه و گاهى داراى 9 - 3 بريدگى است . ابعاد برگ 60 - 20 * 15 - 8 ميلىمتر است . گلهاى آن معطّر به رنگ آبى مايل به كبود و ميوهء آن كپسول ، چهارضلعى به طول 1 سانتىمتر است . اين درختچه زينتى در تبريز ، شيراز ، تهران و همدان مىرويد . برخى از گياهشناسان اين ياس را دورگى
S . laciniatax s . afghanica .
مىدانند .
از نظر خواص و كاربرد شبيه ياس بنفش خوشهاى است . پوست آن خاصيت كاهش تب دارد 5 - 4 گرم و عصارهء ميوهء آن مخلوط در آب نظير ياس بنفش تببر است .