تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 160

مساهمون:

ص١٦٠
آفتاب‌گير كته‌چال و در آذربايجان در تبريز مىرويد . 2 . رشگك كوچك ، به فرانسوى به آن
Pimprenelle , Petite pimprenelle sanguisorbe
و
Pimprenelle commune
و به انگليسى
Small burnet
گويند . نام علمى آن
Sanguisorba minor Scop .
و مترادف آن
Poterium sanguisorba L .
مىباشد .

مشخصات

رشگك كوچك گياهى است علفى كوتاه به بلندى 50 - 40 سانتىمتر . ساقه آن به رنگ سبز مايل به قرمز ، برگها مركب با 15 - 7 برگچه داراى دندانه‌هاى تيز . ميوهء آن دراز و در دو طرف سه‌وجهى است . اين گياه در مزارع و نواحى مرطوب و سايه‌دار و اراضى باير مرطوب خصوصا اگر آهكى باشد ، در اغلب مناطق نيمكرهء شمالى مىرويد . در ايران در فارس در كازرون ، آذربايجان در خوى ، تبريز ، زنجناب ، در همدان در شورين و آق‌بلاغ ، كرمان ، تهران در شميران و كرج و در دامنه‌هاى البرز در كوه دشته ، پس‌قلعه در ارتفاع 2000 - 1500 متر و در كندوان و در شمال در گيلان ، عمارلو ، كبوترچاك و امامزاده ابراهيم و در ايسپيلى ييلاق ديده مىشود .

خواص - كاربرد

رشگك درشت علاوه بر ايران در چين نيز مىرويد و از داروهاى مفيد و مستعمل در چين است . طبق آنچه كه در پنتسائو آمده است دانشمندان طب سنتى چين به سبب شباهت زيادى كه برگهاى اين گياه با برگهاى نارون دارد آن را نارون زينتى مىنامند و عموما دو گياه رشگك درشت و رشگك كوچك را يك نوع ذكر مىكنند و از نظر خواص و كاربرد تحت عنوان يك دارو در كتابهاى آنها آورده شده است . ساقهء زيرزمينى و ريشهء گياه دراز ، خشن ، چين‌دار و با الياف پيچيده ، رنگ خارجى آن قهوه‌اى و رنگ داخل آن صورتى و زرد روشن است . طعم آن قابض و كمى تلخ و به عنوان قابض و براى قطع خونريزى و التيام زخم و ضد سم در چين قديم كاربرد داشته است . معمولا براى دوران پس از وضع حمل زنان و براى رفع مشكلات پس از زايمان تجويز مىشود . از برگهاى آن مانند چاى دم‌كرده و