استفاده مىكنند . به علاوه از لهشدهء برگها براى رفع ناراحتىهاى پوست و التيام زخم به شكل ضماد مىاندازند و از جوشاندهء آن به عنوان تببر تجويز مىشود [ بركيل ] .
ريشهء تازهء آن را براى معالجهء بيمارىهاى آميزشى مىخورند [ بركيل و هانيف ] . ولى استوارت نظر موافقى با كاربرد ريشه ندارد . در اندونزى از تمام قسمتهاى گياه به عنوان مبرّد و خنككننده براى كاهش تب مصرف مىكنند [ رمفيوس ] .
3 . ياس رازقى ،
نام علمى آن
Jasminum sambac ( Soland . ) Ait . var trifoliata Hort .
و مترادف آن
Jasminum trifoliatum Hort .
مىباشد .
درختچهاى است بالارونده . گلهاى درشت سفيد بسيار معطّر دارد . بومى هند است و سرما را تحمل نمىكند . و در زمستانهاى سرد بايد در گلخانه باشد . در سواحل درياى خزر آن را در هواى آزاد مىكارند . در تيس به آن « ياس » گفته مىشود . خواص دارويى آن شبيه گل رازقى است .
4 . ياسمن زرد ،
به فارسى « ياسمن زرد » و « ياس زرد » ( در جنگلهاى شمال ايران ) و در ارسباران « شوران » و در كتب طب سنتى با نامهاى « ظيّان » و « ياسمن البر » آمده است . به فرانسوى به آن
Jasmin jaune
و به انگليسى
Wild jasmine
و
Common yellow jasmine
گفته مىشود . نام علمى آن
Jasminum fruticans L .
و مترادف آن
Jasminum syriacum Boiss . et Gaill .
مىباشد .
توضيح : در برخى مدارك از جمله در قرابادين كبير ظيّان را براى ياسمن برّى آورده كه آن را ياس سفيد مىنامد .
مشخصات
ياسمن زرد درختچهاى است هميشه سبز و شاخههاى آن خزنده و نسبتا سخت .
برگهاى آن متناوب و غالبا داراى سه برگچه كوچك است ، هر برگچه تخممرغى كوچك به طول 2 - 1 سانتىمتر و به رنگ سبز تيره است . گلهاى آن در انتهاى شاخهء گلدهنده به صورت مجموعه 5 - 2 گلى ظاهر مىشود و جام قيفىشكل آنها زردرنگ است .
اين درختچه بومى مناطق مديترانهاى است . در ايران در اغلب قسمتهاى جنگلهاى شمال در ميان دربند ، درهء هراز ، چالوس ، رودبار ، لوشان ، ارسباران ، در خراسان و