جوش 1000 گرم و برگها را در آب جوش ريخته 3 - 2 ساعت دم مىكنند و بگذارند سرد شده و صاف نمايند و در عرض روز بياشامند . به عنوان مسهل و ضد نقرس بسيار مؤثر است .
جوشانده برگ زبان گنجشك : برگ 30 گرم ، آب 1000 گرم را خوب بجوشانند و صاف كنند و فنجان فنجان بخورند . به عنوان تببر از جوشاندهء 50 - 20 گرم پوست ساقههاى جوان زبان گنجشك در 1000 گرم آب استفاده مىشود كه يك فنجان از آن را قبل از هر غذا بخورند . جوشاندهء تخم آن نيز به مقدار 20 گرم تخم در 1000 گرم آب مليّن و مدّر خوبى است .
در چين مرسوم است برگهاى گونهء
Fraxinus griffithii Clarke
را خشك كرده و خرد نموده مانند سيگار دود مىكنند و مىكشند [ دراگن دورف ] . از نظر طعم و بو شبيه ترياك است ولى نتايج سوء بعدى آن را ندارد [ اپهوف ] .
گونههاى ديگرى نيز به نام زبان گنجشك با اسامى محلى كموبيش مشابه در مناطق مختلف مىرويند كه از نظر خواص دارويى نيز شبيه هستند از جمله گونهء
Fraxinus rotundifolia Mill .
است كه داراى تحتگونههاى متعددى در نواحى مختلف ايران مىباشد . اينگونه و تحت گونههاى آن خيلى شبيه ون مىباشند . برگهاى آنها كبود رنگ نيزهاى با نوك تيز و باريك و داراى دندانههاى مشخص و فاصلهدار است .
گونهء ديگرى كه بومى مناطق مديترانهاى و خاور نزديك است و در ايران بهطور وحشى وجود ندارد و فقط به سبب گلهاى سفيد زيبايى كه دارد در باغها به عنوان درخت زينتى كاشته مىشود ، گونهاى است كه به فارسى « زبان گنجشك گل » ناميده مىشود . به فرانسوى به آن
Frene fleur
،
Frene manne
و
Ornier
و به انگليسى
Flowering ash
و
Manna ash
گويند . اين درخت نيز مانند ساير گونهها از خانوادهء
Oleaceae
و نام علمى آن
Fraxinus ornus L .
و مترادفهاى آن
F . florifera Scop .
و
Ornus europaea Pers
مىباشد .
مشخصات
زبان گنجشك گل درختى است كوچك كه بلندى آن تا 6 متر مىرسد . برگها و ميوهء آن شبيه زبان گنجشكها است . گلهاى آن زياد ، مجتمع ، سفيد در انتهاى شاخههاى گلدهنده ظاهر مىشود و بسيار زيبا مىباشد . اين درخت بومى جنوب