درختچهاى است با خارهاى زرد رنگ و برگهاى آن داراى 6 - 5 جفت برگچه نيزهاى است . اين گون اولين بار در ارتفاعات پرّو كرمانشاه ديده شده است و نام آن از اين محل ناشى مىشود . در ارتفاعات زاگروس و ارتفاعات البرز و درّه كرج انتشار دارد .
از اين گون كتيراى زرد استخراج مىشود .
11 .
A . florulentus Boiss . Hausskn .
. درختچهاى است كه در ارتفاعات كهكيلويه و در فريدن و چهارمحال انتشار دارد و برگهاى آن داراى 10 - 8 جفت برگچه بيضى و نوكتيز است .
12 .
A . verus Oliv
. كه در كرمانشاه ، همدان ، اورامان و شاهو انتشار دارد .
13 .
A . gummifer Labill
. در كردستان و همچنين در سوريه ، لبنان و ارمنستان انتشار دارد . بوتهاى است چوبى كه بلندى آن تا 5 / 0 متر مىشود . ساقه گياه خاردار ، گلها زرد رنگ و ميوهء آن نيام است كه در آن يك عدد دانه قرار دارد .
14 .
A . sarcocolla Dymock
از شناسايى اين گون در گزارشهاى گياهشناسان ايران ذكر نشده ولى در گزارش گياهشناسان هندى آن را بومى ايران مىدانند .
15 .
A . p seudoparrowianus Sirj . Rech
. شبيه گون زرد است . نام محلى آن در دامنههاى البرز « شلال » است .
و دهها گونهء ديگر در نواحى جنوب شرقى ايران در بلوچستان ، بين شهداد ، كرمان ، ارتفاعات الوند ، ارتفاعات ييلاقات مازندران ، كوه رادكان ، اطراف سمنان ، بين نيشابور و مشهد ، استان فارس و حوالى لار و . . . مىرويند . علاوه بر گونههاى درختچهاى فوق چندين گونهگون علفى نيز در آذربايجان و ساير نقاط ايران مىرويند كه از نظر كتيرا قابل توجه نيستند .
بين گونههاى فوق تعدادى از نظر توليد محصول كتيرا بيشتر از سايرين قابل توجه هستند ، از آن جمله :
A . verus
،
A . gossypinus
و
A . gummifer
از نظر كتيراى سفيد و
A . parrowianus
و چند گونهء ديگر از جمله
A . creticus Lamk
كه در ايران ديده نشده است و همچنين
A . p seudoparrowianus
از نظر كتيراى زرد .
مشخصات صمغ كتيرا
كتيرا صمغى است كه از ساقهء گون گرفته مىشود . اين صمغ خودبخود و يا معمولا بر اثر شكافى كه به ساقهء گون وارد مىشود جارى مىگردد و پس از مدت كوتاهى خشك مىشود كه آن را جمعآورى كرده و به دو صورت عمده در بازار عرضه