شكر تيغال
مادهء شيرين يا كمى شيرينى است كه در ايران « شكر تيغال » ، « تيهال » و در كتب طب سنتى نيز « شكر تيغال » ذكر مىشود . قسمى از منّها مىباشد . اين ماده در اثر نيش حشرهاى به برگ و شاخههاى گياهى توليد مىشود ، به اين ترتيب كه پس از اينكه حشره برگ و شاخهها را نيش مىزند پيلهء خود را نيز روى آن تشكيل مىدهد و پس از رشد لارو در داخل پيله و طى دورهء زندگى به صورت حشره درآمده پيله را سوراخ كرده و از آن خارج مىشود . پيلهء باقيمانده را شكر تيغال نامند . گياهى كه ميزبان اين حشره مىباشد به فارسى « خارشكر » و به فرانسوى
Echinope
يا
Echinope
و به انگليسى از انواع
Thistle
ناميده مىشود . نوعى از آنكه پرورشى است و گلهاى آبى كروى زيبايى دارد ، در باغها كاشته مىشود و
Globe thistle
ناميده مىشود . اين گياه از خانوادهء
Compositae
و نام علمى آن
Echinops persicus Stev . et Fisch .
( پارسا ) مىباشد .
طبق يادداشتهاى شليمر بر مبناى مطالعات مندرج در كتابى به نام
Special Katalog der Ausstellung des persischen Reiches ; Wien 1873
منّ تيغال يا مادهء شكر تيغال به صورت پيله يا گال حشرهء
Larinus maculatus
است كه روى گياهى به نام
Echinops candidus
زندگى مىكند . اضافه مىشود كه آقاى
Royle
معتقد است كه اين را در هند به نام « گل تيغال » مىشناسند و در مخزن الادويه آمده است كه در شيراز آن را « خوز و كك » گويند .