گلهاى پنيرك را براى مصارف دارويى بايد در دوران شكوفه و قبل از باز شدن كامل يعنى در اواخر بهار و اوايل تابستان برداشت كرد و در سايه خشك نمود و ريشهء پنيرك در پاييز از خاك بيرون آورده شود و تميز و خشك گردد و برگهاى پنيرك در ماههاى خرداد و تير برداشت شده و در سايه خشك مىشود . چون پنيرك در حد وسيعى بهطور خودرو مىرويد پرورش آن چندان معمول نيست .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در برگهاى پنيرك كبير تانن يافت مىشود و به علاوه در برگها در حدود 018 / 0 درصد يك مادهء فعّال وجود دارد كه محرّك عضلات صاف رحم و رودهها مىباشد .
[ G . I . M . P ]
. طبق گزارش ديگرى در گل پنيرك مقدار كمى مادهء رنگى به نام مالوين « 1 » يافت مىشود كه در اثر هيدروليز به گلوكوز و مالوىنين « 2 » تجزيه مىشود . در تمام اندام گياه مقدار قابل ملاحظهاى در حدود 20 - 15 درصد لعاب وجود دارد و مطالعات ديگرى نشان مىدهد كه لعاب گلهاى پنيرك شامل مواد ال - آرابينوز « 3 » ، ال - رامنوز « 4 » ، دى - گالاكتورونيك اسيد و . . .
مىباشد [ اختر دزىيف كولف ] . در برگهاى پنيرك نيز مقدار زيادى لعاب وجود دارد كه در آن ويتامينهاى
B 2 , B 1 , A
و
C
مشخص شده است و لعاب آن اثر نرمكنندهء مدفوع را در رودههاى بزرگ دارد .
خواص - كاربرد
در هند از گياه پنيرك به عنوان داروى لعابدار نرمكننده و خنككننده و تببر استفاده مىشود و در موارد ناراحتىهاى غشاهاى مخاطى مجارى ريه و مجارى مثانه و ادرار تجويز مىشود . به شكل ضماد نيز در استعمال خارجى براى رفع التهابهاى پوست كاربرد دارد . در مناطق مختلف خاور دور از برگها و گلهاى پنيرك كه داراى لعاب فراوان است براى نرم كردن سينه و به صورت غرغره براى شستوشوى دهان مصرف مىكنند [ اپهوف ] . دارويى براى معالجهء برونشيت و ورم حلق و گلو
هامش
( 1 ) .Malvine( 2 ) .Malvinine( 3 ) .L - Arabinose( 4 ) .L - Rhamnose