اين گياه در كنار و امتداد پرچينها در خاكهاى عميق و باير مىرويد . در اغلب مناطق اروپا و افريقاى شمالى و آسيا و در ايران انتشار دارد . در ايران در مناطق شمال ايران در فارس در ارسباران و در اشنويه در دامنههاى البرز در هرزويل ، لشگرك ، در ميان كوه بين اراك و كاشان و در خلجستان و نهاوند و كرمان ديده شده است .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در ريشهء گياه يك مادهء عامل سمّى تلخ گلوكوزيد به نام بريونين « 1 » وجود دارد . اين گلوكوزيد در آب و الكل حل مىشود و به علاوه در ريشه مقدار اسانس و رزين به نام بريورزين « 2 » و مقدار زيادى نشاسته يافت مىشود .
خواص - كاربرد
ريشهء فاشرا در موارد مشابه در رديف حنظل و قثاء الحمار به عنوان مسهل قوى به كار مىرود . مقطع آن سفيد طعم آن قابض و تلخ و خيلى شبيه به قسط تلخ است و اغلب عطّاران و فروشندگان گياه دارويى ممكن است دانسته يا ندانسته به جاى قسط تلخ آن را بفروشند . علاوه بر ريشه از برگ و شاخههاى جوان فاشرا نيز استفاده مىشود . چون فاشرا سمّى قوى است در مصرف داخلى بايد خيلى احتياط شود و حتما زير نظر پزشك باشد . به تجربه ديده شده است كه خوردن 15 - 10 عدد از ميوهء آن در مواردى موجب هلاكت كودكى شده است .
فاشرا از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى خيلى گرم و خشك است . اگر تا 4 گرم از گرد ريشهء آن با كتيرا و آب عسل مخلوط و خورده شود مسهل قوى است كه با قى و استفراغ همراه است و ترشح ادرار و شير را افزايش مىدهد . پختهء ريشهء آن در روغن زيتون براى بواسير و نواسير مقعد و تمام دردهاى سرد و نرم كردن سفتىها و رفع چركهاى زخم نافع است . ضماد ريشهء آن كه با سركه تهيه شود براى تحليل ورم و قطع زگيل مفيد است . ضماد ميوهء آن براى جرب پوست نافع است . ضماد ريشهء آن با آرد خلّر و شنبليله براى تحليل ورم و سرباز كردن دمل مفيد است . خوردن 5 گرم از ريشهء آن براى مقابله با نيش افعى و ساير گزندگان سمّى ترياق نافعى است . ضماد ريشهء
هامش
( 1 ) .Brionin - Bryonin( 2 ) .Bryoresine