تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 197

مساهمون:

ص١٩٧
« اردوج و آردوج » ، در قطور « چچم » ، در ارتفاعات رودبار « ارس » ، كردهاى آذربايجان « اروس » و در آذربايجان مانند ساير گونه‌ها « سلب آغاجى » نامند . به فرانسوى
Genevrier en arbre
و
Genevrier d ? orient
و به انگليسى
Greek juniper
گفته مىشود . گياهى است از تيرهء
Cupressaceae
نام علمى آن
Juniperus excelsa M . Bieb .
و مترادفهاى آن
Juniperus sabina Pall . ( nonL . )
و
J . sabina var taurica Pall .
و
J . isophyllos Antoine
و
J . foetida var excelsa Spach
مىباشند .

مشخصات

اردوج درختى است يك‌پايه به ارتفاع حدود 10 متر با تاج مخروطى كبود و پوست خاكسترىرنگ تيره و پوسته‌پوسته . انشعابات جوان درخت باريك ، كوتاه ، چهاروجهى و قهوه‌اى سرخ‌رنگ است . برگهاى اوليهء آن تخم‌مرغى با انتهاى باز و ناوىشكل و در چهار رديف روى شاخه‌ها تكيه نموده است . رنگ آنها سبز تيره و بر پشت آنها غدّهء كشيده‌اى وجود دارد . ميوهء آن منفرد سياه‌رنگ و به قطر 1 سانتىمتر مىباشد و معمولا داراى چهار فلس است كه در آن 8 - 4 دانهء تخم‌مرغى يافت مىشود . اين درخت در ارتفاعات نيم‌خشك و آهكى آسياى صغير ، يونان ، قفقاز و استپهاى شمال ايران ، ارسباران و آذربايجان در ارتفاعات البرز تا 2700 متر انتشار دارد و با گونه ارس معمولا مخلوط است و عده‌اى از گياه‌شناسان اين دو گونه را با يك نام مىشناسند در صورتى كه كمى متفاوت هستند . از نظر تركيبات شيميايى سرشاخه‌هاى آن داراى اسانس است و از دود سرشاخه‌هاى آن براى رفع هذيان تب استفاده مىشود .

ارس

در ايران با نامهاى محلى مختلفى شناخته مىشود و از جمله در درّه كرج « اورس - هورس » ، در خراسان « ارس » ، در منجيل « اربس » ، در خلخال « اردوج » ، در آمل و درّه هراز « ورس » ، در قوشخانه « ارچه » ، در بختيارى « ابول » و در كتب طب سنتى با نامهاى « ارچا » - « قره‌ارشا » - و نوعى ابهل نام مىبرند . به فرانسوى
Genevrier en arbre
و به انگليسى
Persian juniper
گفته مىشود . درختى است از