تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 148

مساهمون:

ص١٤٨
كوچك به صورت خوشه مانند خوشه گندم در انتهاى ساقهء گل‌دهنده ، تشكيل مىشود . مرغ بسرعت از طريق پخش دانه و همچنين گسترش ساقه زيرزمينى آن تكثير مىشود و در اراضى باير نسبتا مرطوب و كنار آبها در مناطق معتدل مىرويد . در ايران معمولا در تمام نقاط ايران ، دامنه‌هاى البرز ، بين تهران و قزوين ، دماوند و در مناطق شمالى ايران در مازندران و در آذربايجان در اطراف تبريز و خراسان و در قسمت مركزى در تفرش ، اراك به‌طور خودرو مىرويد . از نظر كشاورزى يك علف هرز سمج است كه با زحمت در براندازى آن مىكوشند ولى از نظر دارويى اين‌گونه مورد بحث بسيار مفيد و جالب است و اشخاص مطلع از ساقه‌هاى زيرزمينى آن استفاده دارويى متنوعى مىنمايند .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى ، ساقهء زيرزمينى مرغ داراى مقدارى اسانس و دو نوع گلىكوزيد و مادهء متبلور اينوزيت و مادهء ترىتيسين « 1 » است . در گزارش ديگرى آمده است كه ساقهء زيرزمينى گياه داراى دكستروز « 2 » ، ترىتيسين « 3 » ، لعاب « 4 » ، مانيتول « 5 » ، اينوزيتول « 6 » است [ بر ] .

خواص - كاربرد

قسمت مورد استفاده گياه مرغ ساقه‌هاى زيرزمينى آن است كه پس از خارج كردن از زمين بايد آن را خوب شسته و ريشكهاى آن را گرفته و قطعه‌قطعه كرده و خشك كنند . رنگ آن زرد و طعم آن كمى شيرين و لعاب‌دار است . از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى كمى سرد و خشك است و قابض مىباشد . در مورد خواص آن معتقدند كه دم‌كردهء بيخ يا ساقهء زيرزمينى آن براى
هامش
( 1 ) .Triticin( 2 ) .Dextrose( 3 ) .Triticin( 4 ) .Mucilage( 5 ) .Mannitol( 6 ) .Inositol