مجموعا به صورت مخروطى درآمده كه در رأس آن يك دستهء گل قرار دارد . ريشهء آن كه در طب سنتى مستعمل است ، نسبتا ضخيم عمودى شبيه هويج و كوچكتر ولى سخت و ناهموار و ناصاف است و دو نوع دارد يكى به رنگ زرد روشن يا سفيد و ديگرى سرخرنگ است و طعم آن كمى شيرين مىباشد . اين گياه از گياهان بومى ايران است . در ايران در غرب در كردستان ، اشترانكوه ، كرمانشاه ، همدان و نواحى مرزى غرب و در گوتوند و همچنين در اطراف تهران ، رى ، رنه دماوند و در مشرق در خراسان و در جنوب در فارس در چرمكان و كنار تخت ديده مىشود .
در بعضى كتب آمده است كه چون ريشهء اين گياه را در ماه بهمن از خاك خارج كرده و به بازار عرضه مىنمايند آن را بهمن گويند ولى به هر حال بايد توجه نمود كه فرانسوىها براى آن نامى در اين رديف دارند .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در ريشهء گياه وجود يك مادهء متبلور تلخ به نام لاكتون بهنين « 1 » تأييد شده است
. [ G . I . M . P ]
خواص - كاربرد
در هند از ريشهء بهمن براى تقويت نيروى جنسى ، براى معالجهء يرقان و ناراحتىهاى سنگ در بدن تجويز مىشود .
ريشهء بهمن از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است و بهمن سرخ گرمتر است و از بهمن سفيد از خواص بيشترى دارد . و عدهاى از حكما هر دو بهمن را گرم و تر مىدانند . از نظر خواص معتقدند كه براى تقويت نيروى جنسى و ازدياد اسپرم بسيار نافع است و بدن را فربه مىكند . بازكنندهء انسداد مجارى عروق و برطرفكنندهء نفخ و گاز است . براى سردمزاجان داروى خوبى است و براى خفقان ، يرقان ، خرد كردن سنگ كليه و مثانه بخصوص اگر با ادويهء مناسب خورده شود ، بسيار مفيد است . بهمن سرخ براى تقويت نيروى جنسى و انعاظ قوىتر از بهمن سفيد است .
اگر آن را در آب بپزند به طورى كه خوب پخته شود ، مانند حليم شود و آب آن را با شكر ناشتا بخورند براى فربه كردن بدن بسيار مفيد است ، خصوصا اگر با بادام و نخود
هامش
( 1 ) .Lactone behenin