تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 227

مساهمون:

ص٢٢٧

مشخصات

درخت اقاقيا درختى است با گلهاى زيبا و برگهاى آن در بهار بسيار زيبا به رنگ سبز جالبى بيرون مىآيد . بلندى آن 27 - 10 متر است ، خاردار مىباشد . برگها متناوب و دير خزان متشكل از برگچه‌هاى كوچك متقابل شانه‌اى فرد ، بيضى شكل كه سطح زير آن سبز خاكسترى و روى آن سبز تيره است . شاخه‌هاى جوان آن شكننده ، گلهاى آنكه از 6 - 4 سالگى شروع و ظاهر مىشود معمولا هر ساله در اواخر ارديبهشت‌ماه ( در مناطق معتدل ) بيرون مىآيد . رنگ آنها سفيد خوشه‌اى است و اين گلها بسيار معطّر مىباشد . ميوهء آن غلافى به رنگ قهوه‌اى است به طول حدود 8 سانتيمتر و عرض يك سانتيمتر كه در آن 12 - 15 دانه گرد پهن نازك قرار دارد و معمولا در آبان‌ماه مىرسد . گل اقاقيا به سبب نوش فراوانى كه دارد جاذب زنبور عسل است . اقاقيا داراى واريته‌هايى با گلهاى قرمز و ارغوانى نيز مىباشد . تكثير اقاقيا از طريق بذر به سهولت انجام مىگيرد و نهالهاى جوان 3 - 2 هفته پس از كاشت ظاهر مىشوند . اقاقيا داراى ريشه‌هاى عميق پراكنده و از درختان بسيار مقاوم به خشكى است . بديهى است در مناطق با آب و هواى خشك رشد آن بطئى خواهد بود . درخت اقاقيا بومى امريكاى شمالى است ولى در تمام نواحى اروپا و آسيا انتشار دارد در ايران نيز عملا در تمام مناطق ايران مىرويد .

تركيبات شيميايى

در ريشه و پوست و دانه درخت اقاقيا ماده‌اى به نام روبين « 1 » و در برگ و گل آن نيز گلوكوزيدى به نام روبىنين « 2 » است كه هر دو مادهء سمّى هستند و به همين علت در مصارف درمانى بايد احتياط شود و از مقدار مجاز خوراك آن تجاوز نشود و زير نظر پزشك مصرف شود . در دانهء اقاقيا در حدود 30 درصد مواد روغنى وجود دارد و اگر مادهء تلخ و سمّى آن را جدا كنند از دانهء اقاقيا آردى تهيه مىشود كه مىتوان به آرد گندم براى طبخ نان اضافه نمود و نان چرب لذيذى به دست مىآيد .
هامش
( 1 ) .Robine( 2 ) .Robinin