تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 186

مساهمون:

ص١٨٦
درست مىكنند كه در رنگرزى به كار مىرود . 3 .
Aleurites moluccana ( L . ) Willd .
و مترادف آن
A . Triloba Forst .
مىباشد . اين درخت را به فرانسوى
Bancoulier des Moluques
و به انگليسى
Candle nut
مىنام‌اند . بومى هند و جزاير پاسيفيك و جزاير ملوكى است . ميوهء آن به شكل بلوط است . آن را به چينى
Stone chestnut
( ترجمه انگليسى لغت چينى ) ، به فرانسوى
Bancoul
و
Noix de bancoul
و به انگليسى
Indian walnut
( يعنى گردوى هندى ) مىنام‌اند .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در دانه گونه
A . moluccana
و ساير گونه‌ها روغن ثابت قابل استخراج وجود دارد و در پوست ميوهء آن در حدود 3 درصد اسانس روغنى فرّار يافت مىشود
. [ G . I . M . P ]
و در برگها و دانه گياه ساپونين سمى « 1 » وجود دارد [ ايل ] .

خواص - كاربرد

روغن تونگ كه بيشتر در بازرگانى از گونه
C . moluccana
گرفته مىشود از نظر كاربرد صنعتى و هنرى در سطح بالاترى از تخم كتان قرار دارد . از نظر طبى روغن تونگ مسهل و مليّن است و اثر آن شبيه اثر روغن كرچك است ولى درد و تهوع و آشفتگى نيز ايجاد نمىكند . و هيچ‌گونه طعم و بوى نامطبوعى نيز ندارد . در جزاير ملوكى بومىها ميوهء آن را به عنوان مادهء مؤثر براى ازدياد نيروى جنسى مىخورند . چون در جنوب چين نيز مىرويد خواص آن در
Pentsao
نيز تحت عنوان شاه بلوط آمده است ، زيرا چينىها سابقا تصور مىكردند كه نوعى شاه بلوط است [ پنتسائو ] . از روغن دانهء تونگ در تهيه پمادهاى ضد عفونى و همچنين در صابون‌سازى استفاده مىشود [ ليو ] . روغن گونه جزاير ملوكى تا حدودى مسهل و كمى سمّى است [ بركيل و وان‌استىنيس كروزمان ] . سابقا در شبه جزيرهء مالايا دانه‌هاى له شدهء درخت و يا از برگهاى پختهء آن براى رفع سردرد روى پيشانى مىانداختند و براى التيام ، روى زخمها و مفاصل متورم مىگذارند [ بركيل و هانيف - گيملت و بركيل ] . روغن تونگ
هامش
( 1 ) .Toxic saponin