تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 145

مساهمون:

ص١٤٥
روش تهيه گرد خربق سفيد - ساقهء زيرزمينى خربق سفيد را به مقدار كافى گرفته خرد كرده در گرم خانه 40 درجه سانتىگراد مىخشكانند و نرم ساييده و از الك ابريشمى سرپوش‌دار داروسازى ردّ مىكنند . اين گرد مسهل قوى و قىآور است و در اقسام استسقا كاربرد دارد . مقدار خوراك آن 4 - 1 دسى گرم در 24 ساعت است . فعلا مصرف گرد آن به تنهايى چندان معمول نيست . تنطور خربق سفيد : ساقهء زيرزمينى خربق سفيد نيم‌كوب 1 واحد ، الكل 80 درجه 5 واحد . مدت ده روز در الكل بخيسانند و گاه‌به‌گاه به هم بزنند و با فشار از پارچه گذرانيده و با كاغذ صاف كنند . اين تنطور از عوامل قىآور و مسهل است . در حال حاضر استعمال آن معمول نيست ولى اگر طبق تجويز پزشك براى موارد خاصى قصد مصرف باشد 30 - 10 قطرهء آن در 24 ساعت مصرف مىشود . پوماد خربق سفيد : 20 گرم گرد ريشهء خربق سفيد را با 80 گرم پيه ذوب شده مخلوط نموده و 2 گرم اسانس ليمو به آن اضافه مىكنند . اين پوماد را براى دفع جرب پوست مدت دو هفته مرتبا به پوست بمالند بسيار مؤثر است . توجه : خربقها به علت داشتن مادهء وراترين و ساير آلكالوئيدهايى كه دارند سم مهلكى مىباشند و در مصرف آنها بايد نهايت دقت و احتياط بشود و بدون توصيه و نظارت پزشكى از استعمال آن خوددارى شود . شليمر در كتابش مىنويسد كه اگر در حدود 860 ميلىگرم يا كمى كمتر از يك گرم از ريشهء خربق سفيد را در شير تازه و يا در روغن كنجد مخلوط نمايند داروى قىآور شديدى مىشود و در عين حال كه مسهل است مدّر و قاعده‌آور نيز مىباشد . از مخلوط گرد ريشهء خربق سفيد و عسل شيافى درست مىكنند كه براى تحريك خروج جنين مرده از رحم بسيار مؤثر است . در فرهنگ شليمر براى گياه خربق سفيد
( V . album )
به جاى خربق سفيد نام « كندس » يا « كندش » را آورده است و مادهء وراترين را نيز « جوهر كندس » مىنام‌اند و فرانسوى آن را همچنان
Hellebore blanc
مىنويسد . در سند ديگرى از اسناد و كتب طب سنتى معتبر نام « كندس » يا « كندش » را براى گياه ديگرى آورده‌اند . اين گياه را به فرانسوى
Cevadille
و
Sebadille
و
Sabadille
و به انگليسى
Sabadilla
مىنامند . گياهى است از خانوادهء
Liliaceae
نام علمى آن
Schoenocaulon officinale Asa Gray .
و مترادف آن
Sabadilla officinarum Br . Ratzeb .
مىباشد .
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 145 | حسين مير حيدر