تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 321

مساهمون:

ص٣٢١
سفيدرنگ آن مرغوب است و سياه آن خوب نيست . خزه‌هايى كه به درخت بلوط و گردو مىپيچند و مىچسبند معطر و خوش‌بو مىباشند كه در شمال ايران آن را آلك يا دوالك نامند . در « عرايس الجواهر » آمده است كه اشنه از عطرهاى بسيار مورد توجه و از اجزاى عنبر خوش‌بو مىباشد . شكل ظاهرى آن مانند ريسمانهاى باريك و پهن است كه به هم پيچيده و بافته شده و به شاخه‌هاى درخت بلوط و گردو و ساير درختان مىپيچد . مرغوبترين آن ، آن است كه هر دو روى آن سفيد و معطر باشد .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در آن مادهء ليكنين وجود دارد كه از نشاسته‌هاست و مصرف غذايى دارد .

خواص - كاربرد

اشنه از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى معتدل است . شيخ الرئيس ابو على سينا آن را در عين اعتدال قابض مىداند ، ولى عده‌اى ديگر از حكما آن را سرد و خشك مىدانند ، خصوصا اشنه‌اى كه روى شاخه‌هاى درخت بلوط زندگى مىكند ، سرد و خشك است . از نظر خواص معتقدند كه قابض و محلل و ملين و معطر و خوش‌بو است . مقوى قلب مىباشد . خوردن دم‌كردهء آن روح‌افزا و مفرح و براى خفقان ، صرع ، تقويت معده ، رفع دل‌آشفتگى ، قى ، خرد كردن سنگ مثانه و درد كبد نافع است . معده را خوش‌بو مىنمايد . اگر در سركه خيسانده شود و از خيس‌كردهء آن بخورند قابض و بخصوص در اطفال خواب‌آور است و براى رفع نفخ و خنثى كردن زهر گزندگان سمى مفيد است . بخور آن براى رفع سردرد و صرع و تكرار گرفتن بخور آن و استفاده از دود آن در بينى براى سكته ، صرع ، اختناق رحم و نشستن در دم‌كردهء آن براى تسكين دردها ، تحليل ورمهاى گرم ، درد رحم و آوردن عادت ماهيانه مفيد است . ريختن قطره‌اى از آب خيس‌كردهء آن كه از بلوط باشد براى تسكين حرارت چشم مفيد است و پاشيدن گرد آن براى رفع بدبويى زير بغل و رويانيدن گوشت بر جراحت نافع مىباشد . اشنه براى روده‌ها مضر است و از اين نظر بايد با انيسون خورده شود مقدار