تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 319

مساهمون:

ص٣١٩
عربى كحل فارسى و كحل كرمانى گفته مىشود . 2 . پارسا در فلور ايران و در گياهان دارويى گياهى به نام
Astragalus fasciculaefolius
را براى كنجد سرخ و سفيد ذكر كرده و نوشته است كه اين گياه در كردستان مىرويد و مادهء شيرينى ترشح مىكند . رنگ آن زرد قهوه‌اى كمرنگ ، شكننده ، بىبو و شيرين ، قابل حل در آب و الكل و شامل ماده‌اى شبيه
glycyrrhizine
( مادهء عامل ريشهء شيرين‌بيان ) است . خمير آن را براى تسكين درد گوش يا صورت به كار مىبرند و از صمغ ترشح‌شدهء آن براى صاف كردن صورت استفاده مىنمايند . 3 . در مدارك و كتب فرانسوى دربارهء صمغ گياهى به نام
Sarcocolla
چنين مىنويسند : ساركوكولا صمغ درختچه‌اى است كه به فرانسوى و انگليسى
Sarcocolla
گفته مىشود . درختچهء آن را به فرانسوى
Sarcocollier
و به انگليسى
Sarcocolla plant
نامند . نام علمى آن
Paena sarcocolla
مىباشد . درختچه‌اى است كوتاه به بلندى 1 - 9 / 0 متر . برگهاى آن كامل و خيلى زياد و كوچك است . از آن يك صمغ رزينى گرفته مىشود به نام ساركوكول كه نرم است و براى التيام زخمها و رويانيدن گوشت نو در موارد جراحتها و زخمها مفيد است و در پانسمان به كار مىرود . 4 . شليمر گياه
Penaea mucronata
را گياه مولد صمغ انزروت ذكر كرده و اضافه مىكند كه به فارسى آن را انزروت ، كنجيده ، كحول كرمانى ، كحول فارسى مىنامند و علاوه بر مصارف ذكرشده شليمر اضافه كرده است : در ايران سابقا مرسوم بوده كه براى چاق كردن اشخاص لاغر به كار مىرفته است ، به اين ترتيب كه در حدود 20 گرم انزروت را با 24 گرم گاودارو ( سنگ كيسه صفراى گاو نر كه به فرانسوى
Calcul biliaire de boeuf
گفته مىشود ) و در حدود 40 گرم از قسمت گوشت سفيد نارگيل مخلوط كرده و آن را به 4 قسمت نموده و هر قسمت را يك روز مىخورده‌اند . 5 . در صيدنه آمده است كه انزروت صمغ درختى است در نواحى توران از سرزمين فرس و در كوههاى بين كرمان و مكران مىرويد . 6 . ماسرجويه گويد صمغ درختى است كه شبيه كندر است و دو نوع است يكى سپيد كه معمولا شبها از تنهء درخت خارج مىشود و اگر روز بيرون آيد و آفتاب بر او بتابد كمى زردرنگ مىشود . طعم آن كمى تلخ و تند است . نوع ديگر آن سرخ‌رنگ است .