تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 160

مساهمون:

ص١٦٠
ديده مىشود كه اسپرها يا هاگهاى گل‌سنگ در آن قرار دارد . همان‌طوركه در بخش گياه شيرزا گفته شده ، گل‌سنگها روييدنىهايى هستند كه از اتحاد و همزيستى يك قارچ ( از آسكوميست‌ها ) و يك جلبك از جلبكهاى سبز يا كبود به وجود مىآيد .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در حزاز وجود مقدار زيادى ( حدود 70 درصد ) هيدرات كربن شبيه نشاسته به نام ليكنين « 1 » و مادهء ديگرى همراه آن به نام ايزوليكنين « 2 » تأييد شده است و علاوه بر آن داراى هيدراتهاى كربن محلول در آب است كه از هيدروليز آنها قندهاى دكستروز و گالاكتوز و مانوز حاصل مىشود . در حزاز علاوه بر موارد فوق چند اسيد به نام اسيد پروتوليكنستريك « 3 » ، اسيد فوماريك « 4 » ، مادهء سترارينين « 5 » ، مواد ازته ، چربى و . . . وجود دارد . از گياه در حدود 3 - 2 درصد نيز اسيد ستراريك « 6 » كه اسيد تلخى است به دست مىآيد .

خواص - كاربرد

علت اينكه گل‌سنگ را حزاز مىگويند به اين جهت است كه يكى از خواصش معالجهء بيمارى حزاز است ( حزاز يا قوبا بيمارى پوستى خارش‌دارى است و نوعى از
Exanthema
و يا
Tetter
مىباشد ) . گل‌سنگ حزاز را اگر به دست بمالند دست رنگ حنا مىگيرد و به اين جهت آن را سنگ حنا مىنامند . اگر گل‌سنگ حزاز را در آب 24 ساعت بخيسانند تلخى آن كاسته مىشود و مرسوم است كه در آلمان اين گياه به عنوان مقوى براى دوران نقاهت بيمارى ، رفع
هامش
( 1 ) .Lichenine( 2 ) .Isolichenine( 3 ) .Acide Pro tolichensterique( 4 ) .Acide fumarique( 5 ) .Cetrarinine( 6 ) .Acide cetrarique