صنعت عطرسازى و در بستهبندى گوشت كنسرو استفاده مىشود .
اسانس تخم جعفرى شامل
Apiol
و يك الكالوئيد است . به علاوه در تخم جعفرى گلوكوزيد
Apiin
وجود دارد . و در ميوهء آن مادهء
Coumarin
مشخص شده است . در ريشهء جعفرى نيز در حدود 08 / 0 - 05 / 0 درصد اسانس يافت مىشود .
Apiol
كه ماده عامل موجود در اسانس ميوهء جعفرى است ، سمى است و ايجاد عوارضى در كبد و كليه مىنمايد لذا بايد تخم جعفرى و اسانس آن هميشه با رعايت اعتدال طبق ميزان محدود و مجاز مصرف شود و اسراف در مصرف آن زيانآور است و بدون دستور و اطلاع پزشك نبايد مصرف شود . وجود مادهء عامل در اسانس تخم جعفرى خواص دارويى را به تخم جعفرى مىدهد كه آثار مدر و قاعدهآور دارد ، ولى درعينحال كه قاعدهآور است مصرف آن در حدى معين موجب سقط جنين نيز مىشود . در هريك صد گرم برگ جعفرى خام مواد زير موجود است .
آب 85 درصد ، پروتئين 6 / 3 درصد ، چربى 6 / 0 درصد ، هيدراتهاى كربن 7 درصد ، خاكستر 2 درصد ، كلسيم 203 ميلىگرم ، فسفر 63 ميلىگرم ، آهن 2 / 6 ميلىگرم ، سديم 25 ميلىگرم ، پتاسيم 727 ميلىگرم ، ويتامين
A
8500 واحد بين المللى ، تيامين 12 / 0 ميلىگرم ، رايبوفلاوين 26 / 0 ميلىگرم ، نياسين 2 / 1 ميلىگرم و ويتامين
C
172 ميلىگرم .
بهطورى كه ملاحظه مىشود برگ جعفرى از نظر مقدار ويتامين
C
و ويتامين
A
بسيار غنى و تا حدودى از نظر ساير ويتامينها نيز غنى است و به علاوه از نظر آهن و پتاسيم نيز خيلى غنى است و درعينحال از نظر ساير مواد معدنى نيز خوب است و به علاوه منبع خوبى از يد نيز مىباشد .
خواص - كاربرد
تخم جعفرى طبق نظر حكماى طب سنتى خيلى گرم و خشك است ، مواد و اخلاط لزج را قطع مىكند و نفخ را كاهش مىدهد و گرفتگى مجارى عروق را باز مىكند . مدر و قاعدهآور است و براى تسريع و تسهيل در اخراج جنين نيز مؤثر است . در جميع موارد به جاى تخم جعفرى مىتوان از دو برابر آن تخم كرفس پرورشى استفاده كرد . خوردن دمكردهء برگ آن براى بواسير بادى و خونى و سنگ كليه مفيد است . شياف تخم جعفرى در مهبل براى سقط جنين « 1 » به كار مىرود .
ريشه جعفرى اشتهاآور ، مدر و قاعدهآور است و در موارد قاعدگىهاى دردناك اثر مفيد دارد و براى سنگ كليه ، نفخ ، زردى ، ناراحتى كبد و طحال و استسقا نيز مفيد
هامش
( 1 ) . مصرف تخم جعفرى براى سقط جنين در رحم ممكن است ايجاد خراش و حتى خونريزى نمايد بنابراين در موارد لزوم بايد زير نظر پزشك مصرف شود .