رشت و در ماسهزارهاى غازيان و نقاط مرطوب لاهيجان بهطور خودرو ديده مىشود .
در مازندران نوعى از آنكه پونهء آبى است با نام محلى سرسم خوانده مىشود .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در گياه وجود اسانس روغنى فرار يا روغن مانتول « 1 » گزارش شده است كه مقدار آن در حدود 9 / 0 - 8 / 0 درصد مىباشد . ( در نمونههايى كه در كشمير روييده است ) . اسانس روغنى فرار پونه شامل 80 درصد مادهء پولگون « 2 » است . از اسانس روغنى پونه در اثر احياى مادهء دى - پولگون و نوعى مانتول به نام راسميك مانتول « 3 » مىگيرند . به علاوه در اعضاى اين گياه مقدارى تانن ، مواد رزينى و قند نيز وجود دارد
[ S . C . I . M . P ]
.
خواص - كاربرد
پونه از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است . خواص آن بسيار لطيفكننده است براى پاك كردن اخلاط سينه و كنترل سياهسرفه و رفع سوزش خراش سينه و براى جلوگيرى از سكسكه و آشفتگى و دلبههمخوردگى نافع است .
بادشكن است و ضد نفخ و براى استسقا و يرقان و خارج كردن مشيمه و ازدياد ترشح عرق مفيد است . مدر است و قاعدهآور . به عنوان ترياق و ضد سم جانوران گزندهء سمى بسيار نافع است .
اگر شياف آن در مهبل استعمال شود براى تسهيل اخراج جنين و مشيمه مؤثر است . ماليدن دمكردهء آن براى رفع خارش و دفع گازهاى رحم و رفع سستى رحم مفيد است . ماليدن سوختهء گياه براى تقويت لثههاى دندان نافع است . استشمام بوى آن براى رفع غشى مفيد است . پونه مضر رودهها است و از اين نظر بايد با كتيرا خورده شود . مقدار خوراك پونه تا 8 گرم . نوع مصرف معمولا شاخههاى گلدار و برگ آن را به صورت دمكرده و ساير انواع دارويى مانند نعنا تهيه و خورده مىشود .
به گياهان ديگرى از خانوادهء نعنا نيز پونه گفته مىشود كه چند نوع معروف آنها را در اينجا ذكر مىكنيم .
1 .
Calamintha acinos Clairv
به فارسى زيباپونه و به فرانسوى
Calament Acinos
و به
هامش
( 1 ) .Menthol Oil( 2 ) .Pulegone( 3 ) .Racemic Mentnol