تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 244

مساهمون:

ص٢٤٤
اطراف آبادان و مناطق مرزى ايران و عراق و در گوتوند و شوش مىرويد . خيارشنگ يا خيار كبر كمى از ميوهء بلوط بزرگتر و در ابعاد يك خيار كوچك است ابتدا رنگ آن مانند خيار سبز روشن است ولى پس از رسيدن مغز آن سرخ‌رنگ و تخم آن زرد و با رطوبت و طعم آن كمى شيرين و كمى تلخ و گس و هر قدر بيشتر رسيده باشد تلخى و گسى آن كمتر و شيرينى آن بيشتر است . ريشهء آن سفيد ، بزرگ ، طولانى و پوست آن ضخيم و اغلب بعد از خشك شدن از مغز چوبى آن جدا مىشود و طعم آن تلخ است . غنچه‌هاى نارس گل آن را در آب نمك انداخته و تلخى آن را مىگيرند و بعدا در سركه ترشى مىاندازند كه خيلى لذيذ است .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات و مواد عامله غنچه‌هاى نارس گل آن شامل گلوكوزيد روتين « 1 » است و در حدود 4 درصد نيز پنتوزان دارد ( بر مبناى وزن خشك ) و به علاوه داراى روتيك اسيد « 2 » و پكتيك اسيد « 3 » و يك مادهء فرار قىآور و ساپونين است . در تخم آن در حدود 35 درصد روغن وجود دارد .

خواص - كاربرد

كورك طبق نظر حكماى طب سنتى از نظر طبيعت گرم و خشك است و ارقامى از آنكه در مناطق گرمسير مىرويد خيلى خشك مىباشد . بين تمام اعضاى آنكه گرم و خشك مىباشند فقط ميوهء آن گرم و تر است و ريشه و پوست ريشه آن از ساير قسمتها بيشتر گرم و خشك و از نظر خواص قوىتر است . از نظر خواص معتقدند كه بازكنندهء گرفتگىهاى كبد و طحال است و لطيف‌كننده و محلل گازها و بادها بوده و اخلاط لزجه و سودا را قطع مىكند . جويدن پوست درختچه آن رطوبتهاى دماغ را جذب مىنمايد و درد دندان را تسكين مىدهد و اگر پوست يا تخم آن را در سركه بجوشانند و آن سركه را مضمضه كنند درد دندان را تسكين مىدهد و گرفتگىهاى دماغى را باز مىكند و پاك‌كنندهء دماغ است و اگر با داروهاى خوش‌بو مانند سنبل الطيب و اسطوخودوس خورده شود
هامش
( 1 ) .Rutin( 2 ) .Rutic acid( 3 ) .Pectic acid