رأس شاخههاى گلدهنده به رنگ سفيد ، صورتى و بنفش كه رنگ آنها بتدريج تا رسيدن ميوه كمرنگ ، هستند ميوهء آن كوچك به رنگ سبز يا سبز مايل به زرد است .
معمولا انواع و واريتههاى مختلفهء سيبزمينى بر مبناى رنگ گل آنها و همچنين رنگ پوست غدههاى زيرزمينى آنها تقسيمبندى مىشود . سيبزمينى داراى غدههاى زيرزمينى متورمى است كه در حقيقت قسمتى از ساقهء زيرزمينى آن محسوب مىشود و از نظر گياهشناسى ساقه تغيير شكل يافتهاى است كه پر از مادهء فكول است . در روى پوست غدهء سيبزمينى گودالهاى كوچكى ديده مىشود كه در حقيقت جوانههايى در آن قرار دارد و همين جوانههاست كه هريك مستقلا در صورتى كه كاشته شود منشأ يك ساقهء هوايى و يك گياه جديد خواهد بود . سيبزمينى بهطور وحشى و خودرو بومى امريكاى جنوبى مىباشد ولى به ساير مناطق دنيا گسترش يافته و در اغلب كشورها كاشته مىشود .
فكول كه در غدهء سيبزمينى به مقدار زياد وجود دارد مادهء معمولا سفيد پودر شوندهاى است كه در عدهء زيادى از گياهان ولى بيشتر در غدهء سيبزمينى درست مىشود . فكول در حقيقت از نظر شيميايى نشاسته است ولى نشاسته عموما به مادهء سفيدرنگى كه از دانهء غلات مانند گندم ، برنج ، ذرت و . . . گرفته مىشود اطلاق مىگردد ، ولى مادهء محتوى غدهء سيبزمينى را به جاى نشاسته معمولا فكول مىگويند .
يك سيبزمينى بهطور متوسط داراى مواد زير است .
آب 71 درصد ، فكول 18 درصد ، سلولوز 6 / 1 درصد ، البومين و ساير مواد ازته 17 / 2 درصد ، مواد چربى 12 / 0 درصد ، قند ، رزين ، اسانس 05 / 1 درصد ، و خاكستر 6 / 1 درصد ،
به علاوه املاح معدنى ، اسيدهاى آلى ، فرمانها « 1 » ويتامينهاى
B
و
C
و . . .
در بعضى ارقام مقدار فكول بيشتر است و به حدود 21 - 20 درصد مىرسد .
فكول علاوه بر مصارف وسيع غذايى براى تهيه دكسترين و گلوكوز نيز به كار مىرود .
در گياه سيبزمينى يك الكالوئيد سمى شديد به نام سولانين موجود است و فقط غدهء رسيدهء آن خوردنى است .
برگ و گل و ميوه سيبزمينى سمى است و با خوردن آن مسموميت ايجاد مىشود . مقدار سولانين موجود در غدهء آن خيلى كم است و از 01 / 0 درصد نيز خيلى كمتر است ولى اگر غدهها در اثر بد نگهداشتن و مدتى در مقابل نور بودن
هامش
( 1 ) .Ferment