تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى متون طب شيعه در تاريخ پزشكى ( فارسى ) — صفحة 225

مساهمون:

ص٢٢٥
« مفاخرة الطبيب و المنجم » ( رديف 718 ) در مورد مناظره منجم و پزشك و پيروز شدن پزشك . 14 - كتابى كه دستورالعمل شرعى و فقهى براى پزشكان است ، مثل « فقه الاطباء » ( رديف 456 ) . 15 - كتاب‌هايى كه به شكل‌هاى خاصى تدوين شده‌اند ، چون « منتخب ذخيرهء خوارزمشاهى » ( رديف 764 ) . كه « خفى علايى » يا « خفيهء علايى » نيز ناميده شده و تأليف پزشك مشهور سيد اسمعيل جرجانى در سال 507 ه ق . مىباشد . ازاين‌جهت آن را « خفيهء علايى » ناميده‌اند كه در دو جلد بر روى اوراق باريك و بلندى نوشته شده است تا اطباء بتوانند به هنگام سوار شدن بر اسب آن را در چكمه‌هاى خود جا بدهند . ( طب در دورهء صفويه ، ص هشت ديباچه ) . 16 - كتاب‌هايى كه داراى اصطلاحات ابداعى و تازه است ، مانند « بخيهء مرتضى قلى » ( رديف 63 ) ، كه بخش‌هاى اين كتاب داراى 8 « خرقه » ( رديف 186 ) و 30 بخيه است و مربوط به قرن يازده و به زبان فارسى مىباشد و از اصطلاحات خياطان در تدوين اين كتاب استفاده شده است . 17 - و بالأخره ورود اصطلاحات خارجى پزشكى در زبان فارسى از حدود يك قرن پيش و استفاده ناهنجار از اين كلمات ، و يا به كار بردن عناوين عربى براى تأليفات فارسى ، مثل « رسالة الجدرى » ( رديف 229 ) به زبان فارسى در مورد آبله ( قرن 14 ) ، و در همين قرن « رسالة انفلونزا » ( رديف 241 ) و يا « فيزيولجى » ( رديف 472 ) ؛ و يا « تعليم‌نامه » ( رديف 129 ) - كه اين يكى مربوط به قرن 13 است - در مورد آبله و مايه‌كوبى .