[ پادشاهان ديلمى آل بويه همه شيعه بودهاند ] كه مقدسى در « احسن التقاسيم » آن را وصف مىكند بدين قرار كه هيچ كتابى در انواع علوم و فنون تا آن زمان تأليف نشده بود مگر آنكه نسخهاش در آن كتابخانه وجود داشت . . . ابو الفضل ابن العميد وزير آل بويه هم كتابخانهء بسيار عظيمى داشت كه ابو على مسكويه معروف خازن آن كتابخانه بود . . . صاحب بن عباد ، متوفى 384 ه . نيز كتابخانهيى بس بزرگ داشت كه ده جلد فهرست آن بود . معروف است كه هروقت به سفر مىرفت فقط كتابخانهء سفرى او را چهارصد شتر حمل مىكردند ! صاحب بن عباد ، هم در رى و هم در اصفهان هر دو ، كتابخانهيى عظيم احداث كرده بود . قسمت عمده از كتابخانهء اصفهانش به مسجد جامع قديم انتقال يافته بود . كتابخانهء رى كه صاحب بن عباد تأسيس كرده بود و نيز كتبخانههايى ديگر ديالمه در اصفهان و رى به دست سلطان محمود غزنوى [ سلطان بسيار متعصب و كينهتوز كه جريان فرار دو نابغهء ادبى و علمى بزرگ ايران ، يعنى فردوسى و بو على سينا ، از دست جنايات او را - بهخاطر شيعه مذهب بودن - تاريخ ثبت كرده است ] و پسرش امير مسعود سوخته شد و از آن جمله قسمتى از مؤلفات ابو على سينا كه در كتابخانهء ابو جعفر كاكويه به اصفهان بود و در قتل و غارت شعواء امير مسعود به اصفهان در حوالى 420 همه سوخته شد . بعضى نوشتهاند كه در غلبهء سلطان محمود به رى ، از كتبخانههاى سلاطين ديالمه و صاحب بن عباد و غيره تمام كتب فلسفه و رياضى و هيئت و نجوم و مؤلفات شيعى و معتزلى هرچه بود ، آتش زدند و از باقىماندهاش صد بار شتروار كتاب از رى به غزنين بردند . . . ابو نصر شاپور بن اردشير وزير صمصام الدوله ديلمى ، در سال 383 در بغداد دار العلمى ساخت كه
بررسى متون طب شيعه در تاريخ پزشكى ( فارسى ) — صفحة 129
مساهمون: حسن منتصب مجابى
ص١٢٩