اخيرا بدان توجه شده و يكى از پايههاى اساسى تشخيص و درمان را تشكيل مىدهد . « 1 » الگود دربارهء بيمارستان عضدى بغداد كه توسط سلاطين شيعه آل بويه ساخته شده بود از قول ابن جابر ( 1184 ميلادى ) مىگويد : زير نظر پزشكان بيمارستان ، پرستارانى خدمت مىكنند كه كارشان ساختن داروها و تهيهء خوراك است . « 2 »
يكى ديگر از نمونههاى بيمارستان مسلمانان ، بيمارستانى بوده است كه به دستور رشيد الدين فضل إله وزير در تبريز ساخته بودند كه داراى 50 پزشك بوده كه از كشورهاى مختلف مانند : هند ، چين ، مصر و شام به تبريز آمده بودهاند . « 3 » يكى از بيمارستانهاى قديمى كه هنوز هم فعاليت دارد و طى قرنها در خدمت بيماران بوده است ، بيمارستان حضرت امام رضا عليه السّلام در مشهد مىباشد كه در دورهء صفويه ساخته و تأسيس شده است . « 4 » حتى : « به فرمان كوبلاى خان در سال 1270 ( م ) ، در پايتخت خاندان « يوان » بخشى به نام
Guanghui
تأسيس شد . اين بخش در واقع بيمارستانى بود كه در آن تمام پزشكان ، مسلمان بوده و بيماران را به شيوهء عربى سنتى درمان مىكردند » . « 5 »
و اين در حالى است كه : « خانههائى كه فقط از بيماران پرستارى مىشود ، تا اول قرن 12 ميلادى در اروپا وجود نداشت . با جنگهاى صليبى بود كه به تقليد از مسلمانان ، در اروپا هم بيمارستان دائر شد . يعنى خانههائى در اروپا به وجود آمد كه فقط بيماران در آن سكونت مىكردند . گرچه مدتها همچنان بدون طبيب و بدون معالجه مىماندند » . « 6 »
هامش
( 1 ) - مختصر تاريخ علوم پزشكى ، ص 219 .
( 2 ) - تاريخ پزشكى ايران ، ص 198 - 199 .
( 3 ) - همان ، ص 353 .
( 4 ) - طب در دورهء صفويه ، ص 33 .
( 5 ) - خلاصه مقالات كنگره بينالمللى تاريخ پزشكى ، ص 26 .
( 6 ) - فرهنگ اسلام در اروپا ، ج 2 ، ص 58 .